{
  "events": [
    {
      "id": "evt-2026-11-03-karjat-foundation-stone",
      "date": "2026-11-03",
      "title": { "en": "Scheduled: PM to lay foundation stone for Karjat PSP", "mr": "नियोजित: कर्जत PSP ची पायाभरणी पंतप्रधानांच्या हस्ते" },
      "summary": { "en": "Prime Minister Narendra Modi is scheduled to visit Karjat to lay the foundation stone of Torrent's 3,000 MW Saidongar-1 project. Activists plan statewide plate-banging protests on the day.", "mr": "Torrent च्या 3,000 MW च्या साईडोंगर-1 प्रकल्पाची पायाभरणी करण्यासाठी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी कर्जतला येणार आहेत. त्या दिवशी राज्यभर थाळीनाद आंदोलनाची कार्यकर्त्यांची योजना आहे." },
      "category": "construction", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["saidongar-1-karjat"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{ "url": "https://www.freepressjournal.in/mumbai/not-merely-tree-felling-but-end-of-an-ecosystem-aaditya-thackeray-rohit-pawar-oppose-cutting-of-32490-trees-for-karjat-power-project", "title": "FPJ, 25 Oct 2026", "outletId": "free-press-journal" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-10-27-karjat-felling-halted",
      "date": "2026-10-27",
      "title": { "en": "Tree felling at Saidongar halted after protests", "mr": "आंदोलनानंतर साईडोंगर येथील वृक्षतोड थांबवली" },
      "summary": { "en": "The Forest Department reported that felling for the Karjat project has stopped amid opposition from villagers, environmentalists and parties. How many trees were already cut has not been disclosed.", "mr": "गावकरी, पर्यावरणवादी आणि राजकीय पक्षांच्या विरोधानंतर कर्जत प्रकल्पासाठीची वृक्षतोड थांबली असल्याचे वन विभागाने सांगितले. आतापर्यंत किती झाडे तोडली गेली, हे जाहीर केलेले नाही." },
      "category": "felling", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["saidongar-1-karjat"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{ "url": "https://www.esakal.com/kokan/karjat-sai-dongar-project-tree-cutting-halted-forest-protest-vss03", "title": "eSakal: Karjat Sai Dongar tree cutting halted", "outletId": "esakal", "date": "2026-10-27" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-10-26-sayaji-shinde-protest-call",
      "date": "2026-10-26",
      "title": { "en": "Actor Sayaji Shinde, activists call for statewide protest over Karjat felling", "mr": "कर्जत वृक्षतोडीविरोधात अभिनेते सयाजी शिंदे आणि कार्यकर्त्यांची राज्यव्यापी आंदोलनाची हाक" },
      "summary": { "en": "At a press conference in Mumbai, activists alleged felling of 200–250 trees a day since Dussehra and a far higher real count than the 48,000 on paper. They said a gram sabha had resolved against the project and the public hearing was held outside the affected area.", "mr": "मुंबईतील पत्रकार परिषदेत कार्यकर्त्यांनी आरोप केला की दसऱ्यापासून रोज 200–250 झाडे तोडली जात आहेत, आणि प्रत्यक्ष संख्या कागदावरच्या 48,000 पेक्षा कितीतरी जास्त आहे. एका ग्रामसभेने प्रकल्पाविरोधात ठराव केला होता आणि जनसुनावणी बाधित क्षेत्राबाहेर घेतली गेली, असेही ते म्हणाले." },
      "category": "protest", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["saidongar-1-karjat"],
      "evidence": "alleged",
      "refs": [
        { "url": "https://theprint.in/india/greens-see-red-in-torrent-power-unit-in-karjat-actor-calls-for-plate-banging-stir-over-tree-cutting/3082331/", "title": "ThePrint: Greens see red in Torrent Power unit in Karjat", "outletId": "theprint", "date": "2026-10-26" },
        { "url": "https://aninews.in/news/entertainment/bollywood/8220we-will-not-allow-a-single-tree-to-be-cut8221-actor-sayaji-shinde-leads-protest-against-tree-felling-for-torrent-power-project-in-karjat16020261026221020/", "title": "ANI: Sayaji Shinde leads protest", "outletId": "ani", "date": "2026-10-26" }
      ],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-10-26-thackeray-visits-saidongar",
      "date": "2026-10-26",
      "title": { "en": "Opposition leaders visit Sai Dongar; CM calls criticism a 'fake narrative'", "mr": "विरोधी नेते साई डोंगरावर; मुख्यमंत्र्यांनी टीकेला 'खोटे कथन' म्हटले" },
      "summary": { "en": "Aaditya Thackeray called the felling illegal and a 'massacre of nature'. CM Devendra Fadnavis said the project completed all approvals and local concerns would be considered.", "mr": "आदित्य ठाकरे यांनी वृक्षतोड बेकायदा आणि 'निसर्गाचा संहार' असल्याचे म्हटले. प्रकल्पाने सर्व मंजुरी पूर्ण केल्या आहेत आणि स्थानिकांच्या चिंता विचारात घेतल्या जातील, असे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस म्हणाले." },
      "category": "protest", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["saidongar-1-karjat"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{ "url": "https://www.freepressjournal.in/mumbai/maharashtra-aaditya-thackeray-visits-karjats-sai-dongar-amid-torrent-power-project-tree-felling-row-says-we-stand-firmly-alongside-tribal-brethren", "title": "FPJ: Aaditya Thackeray visits Karjat's Sai Dongar", "outletId": "free-press-journal", "date": "2026-10-26" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-10-25-32490-trees-opposed",
      "date": "2026-10-25",
      "title": { "en": "Political opposition to felling of 32,490 trees at Karjat", "mr": "कर्जतमधील 32,490 झाडांच्या तोडीला राजकीय विरोध" },
      "summary": { "en": "Rohit Pawar called it 'an end of an entire ecosystem', citing destroyed nests and chicks. NatConnect asked MoEFCC to review the 233 ha diversion. MoS Power said all central conditions were met.", "mr": "नष्ट झालेली घरटी आणि पिल्लांचा हवाला देत रोहित पवार यांनी याला 'संपूर्ण परिसंस्थेचा अंत' म्हटले. NatConnect ने 233 ha वनजमीन वळवणुकीचा फेरविचार करण्याची मागणी MoEFCC कडे केली. सर्व केंद्रीय अटी पूर्ण झाल्याचे केंद्रीय ऊर्जा राज्यमंत्र्यांनी सांगितले." },
      "category": "felling", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["saidongar-1-karjat"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{ "url": "https://www.freepressjournal.in/mumbai/not-merely-tree-felling-but-end-of-an-ecosystem-aaditya-thackeray-rohit-pawar-oppose-cutting-of-32490-trees-for-karjat-power-project", "title": "FPJ", "outletId": "free-press-journal", "date": "2026-10-25" },
        { "url": "https://www.deccanchronicle.com/nation/row-over-tree-felling-for-3000-mw-project-1998832", "title": "Deccan Chronicle", "outletId": "deccan-chronicle", "date": "2026-10-25" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-10-14-karjat-felling-order",
      "date": "2026-10-14",
      "title": { "en": "Forest order permits felling of 32,490 trees for Karjat PSP", "mr": "कर्जत PSP साठी 32,490 झाडे तोडण्यास वन आदेशाची परवानगी" },
      "summary": { "en": "A Forest Department permission dated 14 Oct allows felling of 32,490 trees on 233 ha of forest at Saidongar. Times of India (via FPJ) says the Karjat DFO signed it; Mid-Day (via Urban Acres) describes a letter from the Range Forest Officer, Karjat East, directing immediate felling. The order itself is not public. Torrent's own EIA had estimated about 48,000 trees. Felling began around Dussehra.", "mr": "14 ऑक्टोबरच्या वन विभागाच्या परवानगीनुसार साईडोंगर येथील 233 ha जंगलावर 32,490 झाडे तोडता येतात. Times of India (FPJ मार्फत) नुसार त्यावर कर्जतच्या उपवनसंरक्षकांची स्वाक्षरी आहे; Mid-Day (Urban Acres मार्फत) कर्जत पूर्वच्या वनक्षेत्रपालांच्या, तात्काळ वृक्षतोड करण्याचे निर्देश देणाऱ्या पत्राचे वर्णन करतो. आदेश स्वतः सार्वजनिक नाही. Torrent च्या स्वतःच्या EIA मध्ये सुमारे 48,000 झाडांचा अंदाज होता. वृक्षतोड दसऱ्याच्या सुमारास सुरू झाली." },
      "category": "felling", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["saidongar-1-karjat"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [
        { "url": "https://www.freepressjournal.in/mumbai/not-merely-tree-felling-but-end-of-an-ecosystem-aaditya-thackeray-rohit-pawar-oppose-cutting-of-32490-trees-for-karjat-power-project", "title": "FPJ (citing TOI)", "outletId": "free-press-journal" },
        { "url": "https://mpcb.gov.in/sites/default/files/public_hearing/exe_summary/2025-08/Combined%20executive%20summary-Torrent%20power.pdf", "title": "Saidongar-1 draft EIA executive summary (MPCB): cutting of about 48,000 trees", "outletId": "mpcb", "date": "2025-08" },
        { "url": "https://urbanacres.in/karjat-tree-felling-begins-for-3000-mw-pumped-storage-project/", "title": "Urban Acres (citing Mid-Day): RFO Karjat East letter of 14 Oct; 197.0272 ha reserved, 26.066 ha private, 9.9068 ha protected forest", "outletId": "urban-acres", "date": "2026-10-25" }
      ],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-10-06-karjat-forest-approval",
      "date": "2026-10-06",
      "title": { "en": "MoEFCC final approval for 233 ha forest diversion at Karjat (reported)", "mr": "कर्जत येथील 233 ha वनजमीन वळवणुकीला MoEFCC ची अंतिम मान्यता (वृत्तांत)" },
      "summary": { "en": "An official cited by Urban Acres says the Union environment ministry gave final (Stage-II) approval to divert 233 ha and fell 48,000 trees. Torrent's compliance report of 8 Jun 2026 says its Stage-II compliance had been uploaded on Parivesh. The approval text is not yet public.", "mr": "Urban Acres ने उद्धृत केलेल्या एका अधिकाऱ्याच्या म्हणण्यानुसार केंद्रीय पर्यावरण मंत्रालयाने 233 ha वळवण्यास आणि 48,000 झाडे तोडण्यास अंतिम (Stage-II) मान्यता दिली. Torrent च्या 8 जून 2026 च्या अनुपालन अहवालानुसार Stage-II अनुपालन Parivesh वर अपलोड झाले होते. मान्यतेचा मजकूर अद्याप सार्वजनिक नाही." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["saidongar-1-karjat"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [
        { "url": "https://urbanacres.in/raigad-tree-felling-row-deepens-over-48000-trees-for-torrent-project/", "title": "Urban Acres", "outletId": "urban-acres", "date": "2026-10-25" },
        { "url": "https://www.torrentpower.com/public/pdf/EC/ECC-S1%20Karjat%20June%202026.pdf", "title": "Torrent: EC compliance report (Jan–Mar 2026), 8 Jun 2026", "outletId": "torrent-power", "date": "2026-06-08" }
      ],
      "status": "unverified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-10-22-snowy-2-cost-25bn",
      "date": "2026-10-22",
      "title": { "en": "Snowy 2.0 cost reassessed at up to A$25 bn (12× original)", "mr": "Snowy 2.0 चा खर्च A$25 अब्जांपर्यंत (मूळच्या 12×)" },
      "summary": { "en": "Snowy Hydro set a target cost of A$22.2 bn plus A$3 bn contingency for the Australian pumped hydro project first priced at A$2 bn in 2017.", "mr": "2017 मध्ये A$2 अब्ज खर्च सांगितलेल्या ऑस्ट्रेलियातील या पंप स्टोरेज प्रकल्पासाठी Snowy Hydro ने A$22.2 अब्जांचा लक्ष्य खर्च आणि A$3 अब्जांची आकस्मिक तरतूद ठरवली." },
      "category": "global", "scope": "global", "projectIds": [],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{ "url": "https://thenightly.com.au/australia/snowy-hydro-20-cost-could-blows-out-to-25-billion-more-than-12-times-original-cost-of-2-billion-c-23060598", "title": "The Nightly", "outletId": "the-nightly" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-08-17-bhorande-hearing-postponed",
      "date": "2026-08-17",
      "title": { "en": "500+ protest at MPCB Pune; Bhorande PSP hearing postponed", "mr": "MPCB पुणे येथे 500 हून अधिक जणांचे आंदोलन; भोरांडे PSP सुनावणी पुढे ढकलली" },
      "summary": { "en": "Villagers objected that no PESA gram sabha approval was taken in a Fifth Schedule area and FRA rights were not settled. The 21 Aug hearing was postponed; a nine-day hunger strike ended.", "mr": "पाचव्या अनुसूचीतील क्षेत्रात PESA नुसार ग्रामसभेची मान्यता घेतली नाही आणि FRA हक्कांची निश्चिती झालेली नाही, असा आक्षेप गावकऱ्यांनी घेतला. 21 ऑगस्टची सुनावणी पुढे ढकलली गेली; नऊ दिवसांचे उपोषण संपले." },
      "category": "consent", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["malshej-bhorande"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{ "url": "https://sanctuarynaturefoundation.org/article/on-the-precipice", "title": "Sanctuary Asia: On the Precipice", "outletId": "sanctuary-asia" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-07-15-nivakane-ec-recommended",
      "date": "2026-07-15",
      "title": { "en": "EAC recommends EC for Adani's Nivakane PSP, 150 m from tiger reserve buffer", "mr": "व्याघ्र प्रकल्पाच्या बफरपासून 150 m वरील Adani च्या निवकणे PSP साठी EAC ची EC शिफारस" },
      "summary": { "en": "The 2,700 MW Nivakane (Integrated) PSP in Patan, Satara, on 361.82 ha reported as non-forest private land, was recommended for EC on condition that the NBWL Standing Committee clears it before construction. The site is about 150 m from the Sahyadri Tiger Reserve buffer.", "mr": "पाटण (सातारा) येथील, वनेतर खासगी जमीन म्हणून नोंदलेल्या 361.82 ha वरील 2,700 MW च्या निवकणे (Integrated) PSP ला, बांधकामापूर्वी NBWL स्थायी समितीची मंजुरी घेण्याच्या अटीवर EC ची शिफारस झाली. जागा सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पाच्या बफरपासून सुमारे 150 m वर आहे." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["koyna-nivakane"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [
        { "url": "https://theprint.in/india/pumped-storage-project-150-m-from-sahyadri-tiger-reserve-gets-key-environment-nod/3000443/", "title": "ThePrint (PTI)", "outletId": "theprint", "date": "2026-07-29" },
        { "url": "https://powerpeakdigest.com/adani-green-2700mw-psp-gets-eac-clearance/", "title": "Power Peak Digest", "outletId": "power-peak-digest", "date": "2026-08-05" }
      ],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-06-15-shirawta-ec-granted",
      "date": "2026-06-15",
      "title": { "en": "Environmental clearance granted to Tata's Shirawta PSP", "mr": "Tata च्या शिरवटा PSP ला पर्यावरण मंजुरी" },
      "summary": { "en": "MoEFCC granted EC for the 1,800 MW project on 197.797 ha, 160.783 ha of it forest. The EC requires Stage-I forest clearance 'before grant of EC', but its annexure lists the forest proposal as pending and FRA as under progress; whether Stage-I came first is not stated.", "mr": "MoEFCC ने 197.797 ha वरील 1,800 MW प्रकल्पाला EC दिली; त्यापैकी 160.783 ha जंगल. EC मध्ये 'EC देण्यापूर्वी' Stage-I वन मंजुरी आवश्यक असल्याचे म्हटले आहे, पण त्याच्या परिशिष्टात वन प्रस्ताव प्रलंबित आणि FRA प्रक्रिया सुरू असल्याचे नमूद आहे; Stage-I आधी मिळाली का, हे सांगितलेले नाही." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["shirawta"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://www.tatapower.com/sustainability/environmental-compliance/shirawta-psp/Shirawata%20PSP%20EC%20Letter%2015.06.2026.pdf", "title": "Shirawta EC letter, 15 Jun 2026", "outletId": "tata-power", "date": "2026-06-15" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-07-ghats-esa-draft-reissued",
      "date": "2026-07",
      "title": { "en": "Western Ghats ESA draft lapses and is reissued (seventh draft)", "mr": "पश्चिम घाट ESA मसुद्याची मुदत संपली, पुन्हा प्रसिद्ध (सातवा मसुदा)" },
      "summary": { "en": "The sixth draft (17,340 km² in Maharashtra) lapsed on 27 July 2026 and was reissued with the same area. The final notification remains pending.", "mr": "सहाव्या मसुद्याची (महाराष्ट्रात 17,340 km²) मुदत 27 जुलै 2026 रोजी संपली, आणि तो तेवढ्याच क्षेत्रासह पुन्हा प्रसिद्ध झाला. अंतिम अधिसूचना अजूनही प्रलंबित आहे." },
      "category": "policy", "scope": "india", "projectIds": [],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://m.thewire.in/article/environment/union-govt-reissues-notification-proposing-56800-sq-km-as-eco-sensitive-areas-in-western-ghats", "title": "The Wire", "outletId": "the-wire" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-05-bhorande-eia-released",
      "date": "2026-05",
      "title": { "en": "Bhorande PSP EIA released; experts call it 'vague'", "mr": "भोरांडे PSP चा EIA प्रसिद्ध; तज्ज्ञांच्या मते 'अस्पष्ट'" },
      "summary": { "en": "The EIA used fish data from a different, dammed river and ignores known endemics on the Adoshi plateau, according to botanist Dr Sanjaykumar Rahangdale.", "mr": "वनस्पतिशास्त्रज्ञ डॉ. संजयकुमार रहांगडाले यांच्या मते EIA ने दुसऱ्याच, धरण असलेल्या नदीचा माशांचा डेटा वापरला, आणि आडोशी पठारावरील ज्ञात स्थानिक प्रजातींकडे दुर्लक्ष केले." },
      "category": "ecology", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["malshej-bhorande"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{ "url": "https://sanctuarynaturefoundation.org/article/on-the-precipice", "title": "Sanctuary Asia", "outletId": "sanctuary-asia" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-04-karjat-tehsil-protest",
      "date": "2026-04",
      "title": { "en": "Karjat villagers protest at tehsil office, demand cancellation", "mr": "कर्जतच्या गावकऱ्यांचे तहसील कार्यालयावर आंदोलन, प्रकल्प रद्द करण्याची मागणी" },
      "summary": { "en": "Residents of Dhak and Potal protested at the Karjat tehsildar office, saying the project will harm livelihoods and natural resources.", "mr": "प्रकल्पामुळे उपजीविका आणि नैसर्गिक संसाधनांचे नुकसान होईल, असे म्हणत ढाक आणि पोटलच्या रहिवाशांनी कर्जत तहसीलदार कार्यालयावर आंदोलन केले." },
      "category": "protest", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["saidongar-1-karjat"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{ "url": "https://www.landconflictwatch.org/conflicts/water-forests-and-energy-local-resistance-to-the-torrent-power-s-pumped-storage-hydro-project-in-karjat-maharashtra", "title": "Land Conflict Watch", "outletId": "land-conflict-watch" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-03-maval-eia-9554-trees",
      "date": "2026-03",
      "title": { "en": "Maval PSP draft EIA: 35.6 ha of forest and about 9,554 trees", "mr": "मावळ PSP चा EIA मसुदा: 35.6 ha जंगल आणि सुमारे 9,554 झाडे" },
      "summary": { "en": "Torrent's draft EIA for the 1,200 MW Saidongar-2 (Maval) project, filed for public hearing, puts forest land at 35.60 ha of 141.44 ha and says about 9,554 trees will be cut. It shares its lower reservoir with the Karjat project.", "mr": "जनसुनावणीसाठी दाखल केलेल्या 1,200 MW च्या साईडोंगर-2 (मावळ) प्रकल्पाच्या Torrent च्या EIA मसुद्यानुसार 141.44 ha पैकी 35.60 ha वनजमीन आहे आणि सुमारे 9,554 झाडे तोडली जातील. याचा खालचा जलाशय कर्जत प्रकल्पासोबत सामायिक आहे." },
      "category": "felling", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["saidongar-2-maval"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://www.mpcb.gov.in/sites/default/files/public_hearing/exe_summary/2026-03/01_Saidongar_2_Executive_Summary_English.pdf", "title": "Saidongar-2 draft EIA executive summary (MPCB)", "outletId": "mpcb", "date": "2026-03" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-03-savitri-tor-granted",
      "date": "2026-03",
      "title": { "en": "NHPC's Savitri PSP gets ToR after ESZ deferral", "mr": "ESZ मुळे स्थगितीनंतर NHPC च्या सावित्री PSP ला ToR" },
      "summary": { "en": "Deferred in Dec 2025 for want of a Mahabaleshwar–Panchgani ESZ NOC, the 2,400 MW project got ToR at the EAC's 48th meeting. It needs 55.64 ha of forest; its upper dam sits inside the ESZ and parts of the powerhouse and roads in the Raigad Conservation Reserve.", "mr": "महाबळेश्वर–पाचगणी ESZ चे NOC नसल्याने डिसेंबर 2025 मध्ये पुढे ढकललेल्या 2,400 MW च्या प्रकल्पाला EAC च्या 48 व्या बैठकीत ToR मिळाले. त्याला 55.64 ha जंगल लागते; वरचे धरण ESZ च्या आत आहे, आणि वीजघर व रस्त्यांचे काही भाग रायगड संवर्धन राखीव क्षेत्रात." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["savitri-nhpc"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{ "url": "https://powerpeakdigest.com/nhpcs-2400-mw-savitri-pumped-storage-project-gets-tor-clearance/", "title": "Power Peak Digest", "outletId": "power-peak-digest", "date": "2026-03-11" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-03-cm-review-55-mous",
      "date": "2026-03",
      "title": { "en": "CM orders time-bound rollout of 55 PSP MoUs (78,215 MW)", "mr": "55 PSP MoU (78,215 MW) कालबद्ध राबवण्याचे मुख्यमंत्र्यांचे आदेश" },
      "summary": { "en": "Maharashtra's tally reached 55 MoUs, 78,215 MW and ₹4.17 lakh crore; six projects (10,300 MW) had CEA DPR concurrence.", "mr": "महाराष्ट्राचा आकडा 55 MoU, 78,215 MW आणि ₹4.17 लाख कोटींवर पोहोचला; सहा प्रकल्पांना (10,300 MW) DPR साठी CEA सहमती मिळाली होती." },
      "category": "policy", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["pimpalpada-savale"],
      "evidence": "official_claim",
      "refs": [{ "url": "https://electricalmirror.net/ensure-fast-implementation-of-55-mous-for-pumped-storage-power-projects-fadnavis-tells-officials/", "title": "Electrical Mirror", "outletId": "electrical-mirror" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-01-cea-proposes-relaxing-green-norms",
      "date": "2026-01",
      "title": { "en": "CEA roadmap proposes relaxing green norms for PSPs", "mr": "PSP साठी पर्यावरण नियम शिथिल करण्याचा CEA च्या आराखड्यात प्रस्ताव" },
      "summary": { "en": "The Roadmap to 100 GW proposes allowing PSPs in un-notified eco-sensitive zones and within 10 km of protected areas, a 'White Category' for off-stream PSPs, compensatory afforestation on degraded forest land, and relaxing Western Ghats conditions.", "mr": "'Roadmap to 100 GW' मध्ये पुढील प्रस्ताव आहेत: अधिसूचित न झालेल्या पर्यावरण-संवेदनशील क्षेत्रांत आणि संरक्षित क्षेत्रांपासून 10 km च्या आत PSP ला परवानगी, off-stream PSP साठी 'White Category', ऱ्हास झालेल्या वनजमिनीवर भरपाई वनीकरण, आणि पश्चिम घाटासाठीच्या अटी शिथिल करणे." },
      "category": "workaround", "scope": "india", "projectIds": [],
      "evidence": "documented",
      "refs": [
        { "url": "https://cea.nic.in/wp-content/uploads/notification/2026/01/Roadmap_to_100_GW_of_Hydro_Pumped_Storage_Projects-2.pdf", "title": "CEA: Roadmap to 100 GW of PSP", "outletId": "cea" },
        { "url": "https://swarajyamag.com/amp/story/infrastructure/cea-proposes-easing-green-norms-for-pumped-storage-projects-as-india-targets-100-gw-capacity", "title": "Swarajya", "outletId": "swarajya", "date": "2026-01-31" }
      ],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-01-12-karjat-ec-granted",
      "date": "2026-01-12",
      "title": { "en": "Environmental clearance granted to Karjat (Saidongar-1) PSP", "mr": "कर्जत (साईडोंगर-1) PSP ला पर्यावरण मंजुरी" },
      "summary": { "en": "The EC covers 377 ha including 233 ha of forest; it lists 14 Schedule-I mammals in the study area and declares R&R not applicable.", "mr": "EC मध्ये 233 ha जंगलासह 377 ha क्षेत्र आहे; अभ्यासक्षेत्रातील 14 Schedule-I सस्तन प्राणी नोंदले आहेत, आणि पुनर्वसन (R&R) लागू नसल्याचे जाहीर केले आहे." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["saidongar-1-karjat"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://www.torrentpower.com/public/pdf/EC/EC_PSP.pdf", "title": "Karjat EC", "outletId": "torrent-power" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-12-31-karjat-stage-1-fc",
      "date": "2025-12-31",
      "title": { "en": "Stage-I forest clearance for 233 ha at Karjat", "mr": "कर्जत येथील 233 ha साठी Stage-I वन मंजुरी" },
      "summary": { "en": "MoEFCC issued in-principle (Stage-I) approval to divert 233 ha of forest for Saidongar-1, twelve days before the EC. The state had recommended the diversion on 19 Sep 2025. At EC time, gram sabha approval under FRA for Dhak village was still pending with the SDM.", "mr": "MoEFCC ने साईडोंगर-1 साठी 233 ha जंगल वळवण्यास तत्त्वतः (Stage-I) मान्यता दिली, EC च्या बारा दिवस आधी. राज्याने 19 सप्टेंबर 2025 रोजी वळवणुकीची शिफारस केली होती. EC च्या वेळी ढाक गावासाठी FRA नुसार ग्रामसभेची मान्यता उपविभागीय अधिकाऱ्यांकडे अजूनही प्रलंबित होती." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["saidongar-1-karjat"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://www.torrentpower.com/public/pdf/EC/EC_PSP.pdf", "title": "Karjat EC (annexure: status of Stage-I FC, FRA)", "outletId": "torrent-power", "date": "2026-01-12" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-12-19-pane-ec-recommended",
      "date": "2025-12-19",
      "title": { "en": "EAC recommends EC for JSW's Pane PSP", "mr": "JSW च्या पाणे PSP साठी EAC ची EC शिफारस" },
      "summary": { "en": "66.91 ha of forest. SANDRP's letter to the EAC says its upper dam is 'barely 3 kms' from Adani's Warasgaon upper dam; there is no cumulative assessment.", "mr": "66.91 ha जंगल. SANDRP च्या EAC ला लिहिलेल्या पत्रानुसार याचे वरचे धरण Adani च्या वरसगाव वरच्या धरणापासून 'जेमतेम 3 km' वर आहे; एकत्रित मूल्यांकन नाही." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["pane"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://sandrp.in/2024/11/29/letter-to-the-eac-no-justification-for-adani-dams-in-the-western-ghats/", "title": "SANDRP: letter to the EAC on the Adani dams (distance to the Pane upper dam)", "outletId": "sandrp", "date": "2024-11-29" }, { "url": "https://powerpeakdigest.com/moefcc-recommends-ec-for-kalai-ii-dulhasti-stage-ii-and-pane-psp-projects/", "title": "Power Peak Digest", "outletId": "power-peak-digest" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-12-12-jsw-5200-mou",
      "date": "2025-12-12",
      "title": { "en": "JSW Neo signs ₹19,950 cr MoU for 5,200 MW 'Western Ghats PSP'", "mr": "JSW Neo चा 5,200 MW च्या 'Western Ghats PSP' साठी ₹19,950 कोटींचा MoU" },
      "summary": { "en": "The CM called it the largest PSP in the country. MAHAGENCO also signed for 400 MW Koyna Stage-VI.", "mr": "मुख्यमंत्र्यांनी याला देशातील सर्वात मोठा PSP म्हटले. MAHAGENCO ने 400 MW च्या कोयना Stage-VI साठीही करार केला." },
      "category": "mou", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["jsw-western-ghats-5200"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{ "url": "https://www.energetica-india.net/news/jsw-neo-energy-signs-inr-19950-cr-mou-with-maha-govt-for-5200-mw-western-ghats-psp", "title": "Energetica India", "outletId": "energetica-india" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-12-02-bhavali-fac-deferred",
      "date": "2025-12-02",
      "title": { "en": "Forest Advisory Committee defers Bhavali PSP (243.74 ha forest)", "mr": "वन सल्लागार समितीने भावली PSP पुढे ढकलला (243.74 ha जंगल)" },
      "summary": { "en": "The project in a Scheduled Area of Igatpuri–Shahapur needs 243.74 ha of forest, the highest per GWh among projects with data.", "mr": "इगतपुरी–शहापूरच्या अनुसूचित क्षेत्रातील या प्रकल्पाला 243.74 ha जंगल लागते; आकडे उपलब्ध असलेल्या प्रकल्पांमध्ये प्रति GWh सर्वाधिक." },
      "category": "rejection", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["bhavali"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://sandrp.in/2026/01/20/2025-env-forest-clearance-decisions-on-dams-hydro-irrigation-projects/", "title": "SANDRP: 2025 decisions", "outletId": "sandrp" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-11-23-thdc-malshej-tor",
      "date": "2025-11-23",
      "title": { "en": "THDC Malshej Ghat PSP gets ToR for impact studies", "mr": "THDC माळशेज घाट PSP ला परिणाम-अभ्यासासाठी ToR" },
      "summary": { "en": "3 km from Kalsubai-Harishchandragad WLS; villages are in the draft ESA. A sub-committee site visit is required before EC.", "mr": "कळसूबाई-हरिश्चंद्रगड अभयारण्यापासून 3 km वर; गावे मसुदा ESA मध्ये. EC पूर्वी उपसमितीची स्थळ पाहणी आवश्यक." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["thdc-malshej"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{ "url": "https://superkalam.com/current-affairs/23-11-2025/pumped-hydro-project-near-malshej-ghat-gets-approval-for-impact-studies-pg8-bc27119c-819d-4b5f-b202-9110d4ff3d1a", "title": "Superkalam (Indian Express summary)", "outletId": "superkalam" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-11-cm-fast-track-clearances",
      "date": "2025-11",
      "title": { "en": "CM announces fast-track mechanism for PSP clearances", "mr": "PSP मंजुरींसाठी मुख्यमंत्र्यांची फास्ट-ट्रॅक यंत्रणेची घोषणा" },
      "summary": { "en": "At the 51st MoU signing (GSC, 1,500 MW), the CM promised time-bound clearances including water use and environmental approvals.", "mr": "51 व्या MoU स्वाक्षरीच्या वेळी (GSC, 1,500 MW) मुख्यमंत्र्यांनी पाणीवापर आणि पर्यावरण मंजुरीसह कालबद्ध मंजुरींचे आश्वासन दिले." },
      "category": "workaround", "scope": "maharashtra", "projectIds": [],
      "evidence": "official_claim",
      "refs": [{ "url": "https://bioenergytimes.com/maharashtra-govt-signs-rs-8000-cr-mou-for-1500-mw-pumped-storage-hydro-project-with-gsc-group/", "title": "Bioenergy Times", "outletId": "bioenergy-times" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-09-26-shirawta-ec-recommended",
      "date": "2025-09-26",
      "title": { "en": "EAC recommends EC for Tata's Shirawta PSP", "mr": "Tata च्या शिरवटा PSP साठी EAC ची EC शिफारस" },
      "summary": { "en": "1,800 MW on 197.797 ha in Maval, of which 160.783 ha is forest. The only EAC site visit on record is from 23 Feb 2024, during ToR appraisal (per SANDRP).", "mr": "मावळमधील 197.797 ha वर 1,800 MW, त्यापैकी 160.783 ha जंगल. नोंदीतील EAC ची एकमेव स्थळ पाहणी 23 फेब्रुवारी 2024 ची, ToR मूल्यांकनादरम्यानची (SANDRP नुसार)." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["shirawta"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://parivesh.nic.in/utildoc/137768455_1760006342095.pdf", "title": "Parivesh: EAC minutes", "outletId": "moefcc-parivesh" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-08-karjat-eia-48000-trees",
      "date": "2025-08",
      "title": { "en": "Karjat draft EIA: about 48,000 trees to be cut on 233 ha", "mr": "कर्जतचा EIA मसुदा: 233 ha वर सुमारे 48,000 झाडे तोडली जाणार" },
      "summary": { "en": "Torrent's draft EIA for Saidongar-1, filed with MPCB for the public hearing, says the project needs 233 ha of forest and 'cutting of about 48,000 trees'. The same summary describes the forest as shrub and grass dominated with very sparse small trees.", "mr": "जनसुनावणीसाठी MPCB कडे दाखल केलेल्या साईडोंगर-1 च्या Torrent च्या EIA मसुद्यानुसार प्रकल्पाला 233 ha जंगल आणि 'सुमारे 48,000 झाडांची तोड' लागते. त्याच सारांशात जंगलाचे वर्णन झुडपे आणि गवत प्रामुख्याने असलेले, अतिशय विरळ लहान झाडांचे असे केले आहे." },
      "category": "felling", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["saidongar-1-karjat"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://mpcb.gov.in/sites/default/files/public_hearing/exe_summary/2025-08/Combined%20executive%20summary-Torrent%20power.pdf", "title": "Saidongar-1 draft EIA executive summary (MPCB)", "outletId": "mpcb", "date": "2025-08" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-06-27-pane-site-visit",
      "date": "2025-06-27",
      "title": { "en": "EAC sub-committee visits Pane PSP site", "mr": "EAC उपसमितीची पाणे PSP च्या जागेला भेट" },
      "summary": { "en": "An EAC sub-committee visited the JSW Pane site on 27–28 Jun 2025 under the Western Ghats site-visit rule. The EAC considered the report on 12 Sep 2025 and recommended EC on 19 Dec 2025.", "mr": "पश्चिम घाट स्थळ-पाहणी नियमानुसार EAC उपसमितीने 27–28 जून 2025 रोजी JSW च्या पाणे जागेला भेट दिली. EAC ने 12 सप्टेंबर 2025 रोजी अहवाल विचारात घेतला आणि 19 डिसेंबर 2025 रोजी EC ची शिफारस केली." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["pane"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{ "url": "https://sandrp.in/2026/01/20/2025-env-forest-clearance-decisions-on-dams-hydro-irrigation-projects/", "title": "SANDRP: 2025 decisions (table of EAC minutes)", "outletId": "sandrp", "date": "2026-01-20" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-05-08-shirawta-stage-1-recommended",
      "date": "2026-05-08",
      "title": { "en": "Forest committee recommends Stage-I for Shirawta: 64,729 trees in very dense forest", "mr": "शिरवटासाठी वन समितीची Stage-I शिफारस: अतिघनदाट जंगलातील 64,729 झाडे" },
      "summary": { "en": "The FAC recommended in-principle diversion of 160.783 ha for Tata's Shirawta PSP. The minutes describe the forest as Very Dense Forest (canopy 0.7, Eco Class I) with 64,729 trees to be felled. The FAC had deferred it on 24 Mar 2026 pending the ESA division's view, which said PSPs are a regulated activity in the draft Western Ghats ESA.", "mr": "FAC ने Tata च्या शिरवटा PSP साठी 160.783 ha तत्त्वतः वळवण्याची शिफारस केली. इतिवृत्तात जंगलाचे वर्णन अतिघनदाट जंगल (घनता 0.7, Eco Class I) असे आहे, आणि 64,729 झाडे तोडली जाणार आहेत. ESA विभागाचे मत येईपर्यंत FAC ने 24 मार्च 2026 रोजी हा प्रस्ताव पुढे ढकलला होता; त्या विभागाने मसुदा पश्चिम घाट ESA मध्ये PSP हे नियंत्रित काम असल्याचे सांगितले." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["shirawta"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://parivesh.nic.in/publicdocument/MOM_APPROVAL_DOCUMENT/Mom_FC_MOM_AC_969417_2026.pdf", "title": "FAC (Advisory Committee) minutes, 8 May 2026, MoM ID FC/MOM/AC/969417/2026", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2026-05-08" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-05-08-karjat-ca-land-changed",
      "date": "2026-05-08",
      "title": { "en": "Karjat compensatory afforestation moved into Sahyadri Tiger Reserve buffer", "mr": "कर्जतचे भरपाई वनीकरण सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पाच्या बफरमध्ये हलवले" },
      "summary": { "en": "Landowners at Nive (Ratnagiri) withdrew consent after 66 of 243 ha were bought, so the FAC accepted 252.76 ha at Kemase and Dhankal (Patan, Satara) instead. The new land already has canopy density 0.6–0.7 and adjoins reserve forest, so it will get crop improvement rather than new planting.", "mr": "243 पैकी 66 ha खरेदी झाल्यानंतर निवे (रत्नागिरी) येथील जमीनमालकांनी संमती मागे घेतली, म्हणून FAC ने त्याऐवजी केमसे आणि धनकल (पाटण, सातारा) येथील 252.76 ha स्वीकारले. नव्या जमिनीची घनता आधीच 0.6–0.7 आहे आणि ती राखीव वनाला लागून आहे, त्यामुळे तिथे नवी लागवड नव्हे तर असलेल्या वनाची सुधारणा होईल." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["saidongar-1-karjat"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://parivesh.nic.in/publicdocument/MOM_APPROVAL_DOCUMENT/Mom_FC_MOM_AC_969417_2026.pdf", "title": "FAC (Advisory Committee) minutes, 8 May 2026, MoM ID FC/MOM/AC/969417/2026", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2026-05-08" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-05-29-bhorande-site-visit-report",
      "date": "2025-05-29",
      "title": { "en": "EAC site-visit report: about 35,000 trees at Bhorande PSP", "mr": "EAC चा स्थळ-पाहणी अहवाल: भोरांडे PSP येथे सुमारे 35,000 झाडे" },
      "summary": { "en": "A sub-committee visited Adani's Malshej Ghat Bhorande site on 26 Apr 2025. It counted 60.49 ha of forest at about 600 trees/ha, 'around 35000 trees and saplings' to be cut, noted local resistance at the upper reservoir and said no public hearing had yet been held. The EAC accepted the report.", "mr": "उपसमितीने 26 एप्रिल 2025 रोजी Adani च्या माळशेज घाट भोरांडे जागेला भेट दिली. तिने प्रति ha सुमारे 600 झाडे असलेले 60.49 ha जंगल मोजले, 'सुमारे 35000 झाडे आणि रोपे' तोडली जाणार असल्याचे नोंदवले, वरच्या जलाशयाच्या जागी स्थानिक विरोधाची नोंद केली आणि अद्याप जनसुनावणी झाली नसल्याचे सांगितले. EAC ने अहवाल स्वीकारला." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["malshej-bhorande"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://parivesh.nic.in/utildoc/129522312_1749460422964.pdf", "title": "EAC 32nd meeting minutes, 29 May 2025 (item 32.7)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2025-05-29" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-05-14-karjat-site-visit-report",
      "date": "2025-05-14",
      "title": { "en": "EAC considers site-visit report for Karjat PSP", "mr": "कर्जत PSP च्या स्थळ-पाहणी अहवालावर EAC चा विचार" },
      "summary": { "en": "A three-member sub-committee (EAC chair G. J. Chakrapani, member Ajay Kumar Lal, MoEFCC's Krishnendu Mondal) visited Saidongar-1 and -2 on 21–23 Apr 2025. It walked the lower reservoir on the Pej but saw both upper reservoirs only on Torrent's drone footage, as they were not accessible, and called them barren table-land. Its five recommendations were narrower approach roads (17 ha of Karjat's 233 ha forest), CWLW-approved wildlife plans, monsoon-only water draw, a muck plan, and putting site-visit assurances in the EIA. The EAC accepted the report on 14 May 2025.", "mr": "तीन सदस्यांच्या उपसमितीने (EAC अध्यक्ष जी. जे. चक्रपाणी, सदस्य अजय कुमार लाल, MoEFCC चे कृष्णेंदू मंडल) 21–23 एप्रिल 2025 रोजी साईडोंगर-1 आणि -2 ला भेट दिली. पेज नदीवरील खालच्या जलाशयाची जागा तिने पायी पाहिली, पण दोन्ही वरच्या जलाशयांच्या जागा पोहोचण्याजोग्या नसल्याने त्या फक्त Torrent च्या ड्रोन चित्रीकरणात पाहिल्या, आणि त्यांना ओसाड पठार म्हटले. तिच्या पाच शिफारसी: अरुंद पोहोच रस्ते (कर्जतच्या 233 ha जंगलापैकी 17 ha), मुख्य वन्यजीव रक्षकांनी मंजूर केलेले वन्यजीव आराखडे, फक्त पावसाळ्यात पाणी उचलणे, राडारोड्याचा आराखडा, आणि स्थळ पाहणीत दिलेली आश्वासने EIA मध्ये समाविष्ट करणे. EAC ने 14 मे 2025 रोजी अहवाल स्वीकारला." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["saidongar-1-karjat", "saidongar-2-maval"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://parivesh.nic.in/utildoc/127593393_1747914246710.pdf", "title": "EAC 31st meeting minutes, 14 May 2025 (site-visit reports, Annexures I and II)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2025-05-14" }, { "url": "https://sandrp.in/2026/01/20/2025-env-forest-clearance-decisions-on-dams-hydro-irrigation-projects/", "title": "SANDRP: 2025 decisions (table of EAC minutes)", "outletId": "sandrp", "date": "2026-01-20" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-05-bhivpuri-ec",
      "date": "2025-05",
      "title": { "en": "Environmental clearance for Tata's Bhivpuri PSP", "mr": "Tata च्या भिवपुरी PSP ला पर्यावरण मंजुरी" },
      "summary": { "en": "1,000 MW / 6 GWh using the existing Bhivpuri system; 20.15 ha of forest, the lowest per GWh among open-loop Ghats projects.", "mr": "अस्तित्वातील भिवपुरी व्यवस्था वापरून 1,000 MW / 6 GWh; 20.15 ha जंगल, घाटातील open-loop प्रकल्पांमध्ये प्रति GWh सर्वात कमी." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["bhivpuri"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://www.tatapower.com/sustainability/environmental-compliance/bhivpuri-psp---ec/Environment%20Clearance%20-%20May%202025.pdf", "title": "Bhivpuri EC", "outletId": "tata-power" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-02-18-karjat-tor",
      "date": "2025-02-18",
      "title": { "en": "Terms of Reference granted for Karjat PSP", "mr": "कर्जत PSP ला अभ्यासाच्या अटी (ToR) मंजूर" },
      "summary": { "en": "ToR for the 3,000 MW open-loop project on the Pej River.", "mr": "पेज नदीवरील 3,000 MW च्या open-loop प्रकल्पासाठी ToR." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["saidongar-1-karjat"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://www.torrentpower.com/public/pdf/EC/EC_PSP.pdf", "title": "Karjat EC (recites ToR date)", "outletId": "torrent-power" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2024-12-31-warasgaon-fresh-tor",
      "date": "2024-12-31",
      "title": { "en": "Rejected Warasgaon–Warangi PSP gets fresh ToR three months later", "mr": "नाकारलेल्या वरसगाव–वरंगी PSP ला तीन महिन्यांनी नवे ToR" },
      "summary": { "en": "After rejection in September, Adani's project returned with a new application and received ToR. Its Warangi village lies in the draft ESA.", "mr": "सप्टेंबरमध्ये नाकारल्यानंतर Adani चा प्रकल्प नव्या अर्जासह परत आला आणि त्याला ToR मिळाले. त्याचे वरंगी गाव मसुदा ESA मध्ये आहे." },
      "category": "workaround", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["warasgaon-warangi"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://sandrp.in/2024/11/29/letter-to-the-eac-no-justification-for-adani-dams-in-the-western-ghats/", "title": "SANDRP: Letter to the EAC", "outletId": "sandrp" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2024-09-27-eac-site-visits-western-ghats",
      "date": "2024-09-27",
      "title": { "en": "EAC: no Western Ghats PSP clearance without site visits", "mr": "पश्चिम घाटातील PSP ला स्थळ पाहणीशिवाय मंजुरी नाही: EAC" },
      "summary": { "en": "The expert committee noted ToRs for ~15 Western Ghats PSPs and said 'a site visit shall be carried in toto wherever possible' before any EC or recommendation. SANDRP's tables of later EAC minutes record sub-committee visits or visit reports for Tarali and Koyna–Nivakane (2024), Bhavali, Karjat, Bhorande and Pane (2025).", "mr": "तज्ज्ञ समितीने पश्चिम घाटातील ~15 PSP च्या ToR ची नोंद घेतली, आणि कोणतीही EC किंवा शिफारस करण्यापूर्वी 'शक्य तिथे संपूर्ण स्थळ पाहणी केली जाईल' असे म्हटले. नंतरच्या EAC इतिवृत्तांच्या SANDRP तक्त्यांत तारळी आणि कोयना–निवकणे (2024), भावली, कर्जत, भोरांडे आणि पाणे (2025) यांच्या उपसमिती भेटी किंवा पाहणी अहवालांची नोंद आहे." },
      "category": "clearance", "scope": "india", "projectIds": [],
      "evidence": "documented",
      "refs": [
        { "url": "https://www.dtnext.in/amp/story/news/tamilnadu/union-govt-move-hits-tn-plans-to-set-up-14-psps-in-western-ghats-806443", "title": "DT Next", "outletId": "dt-next" },
        { "url": "https://www.outlookbusiness.com/sustainability/pumped-storage-projects-in-western-ghats-require-site-visits-before-env-clearance-govt-panel", "title": "Outlook Business", "outletId": "outlook-business" },
        { "url": "https://sandrp.in/2025/01/17/eac-fac-decisions-on-dams-hydro-irrigation-projects-in-2024/", "title": "SANDRP: EAC & FAC decisions in 2024", "outletId": "sandrp", "date": "2025-01-17" },
        { "url": "https://sandrp.in/2026/01/20/2025-env-forest-clearance-decisions-on-dams-hydro-irrigation-projects/", "title": "SANDRP: 2025 env & forest clearance decisions", "outletId": "sandrp", "date": "2026-01-20" }
      ],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2024-09-27-warasgaon-rejected",
      "date": "2024-09-27",
      "title": { "en": "EAC rejects Warasgaon–Warangi amendment as forest need triples", "mr": "जंगलाची गरज तिप्पट झाल्याने EAC ने वरसगाव–वरंगी सुधारणा नाकारली" },
      "summary": { "en": "Forest land required rose from 24.50 to 88.98 ha. The committee asked Adani to reapply with lower impact.", "mr": "लागणारी वनजमीन 24.50 वरून 88.98 ha झाली. समितीने Adani ला कमी परिणाम करणाऱ्या आराखड्यासह पुन्हा अर्ज करण्यास सांगितले." },
      "category": "rejection", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["warasgaon-warangi"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://www.tribuneindia.com/news/india/govt-halts-adani-project-in-western-ghats/amp", "title": "Tribune", "outletId": "tribune" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2024-09-03-torrent-revised-mou",
      "date": "2024-09-03",
      "title": { "en": "Torrent signs revised MoU with Water Resources Department (5,600 MW)", "mr": "Torrent चा जलसंपदा विभागासोबत सुधारित MoU (5,600 MW)" },
      "summary": { "en": "Part of a ₹2.14 lakh crore round of PSP MoUs with seven companies.", "mr": "सात कंपन्यांसोबतच्या ₹2.14 लाख कोटींच्या PSP MoU फेरीचा भाग." },
      "category": "mou", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["saidongar-1-karjat"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{ "url": "https://www.energetica-india.net/news/torrent-power-signs-new-mou-with-maharashtra", "title": "Energetica India", "outletId": "energetica-india" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2024-08-bhivpuri-ec-recommended",
      "date": "2024-08",
      "title": { "en": "EAC recommends EC for Tata's Bhivpuri PSP", "mr": "Tata च्या भिवपुरी PSP साठी EAC ची EC शिफारस" },
      "summary": { "en": "The EAC recommended EC for the 1,000 MW Bhivpuri project at its 30–31 Aug 2024 meeting, a month before it adopted the Western Ghats site-visit rule. An EAC team had visited the site in Feb 2024.", "mr": "EAC ने 30–31 ऑगस्ट 2024 च्या बैठकीत 1,000 MW च्या भिवपुरी प्रकल्पासाठी EC ची शिफारस केली, पश्चिम घाट स्थळ-पाहणी नियम स्वीकारण्याच्या एक महिना आधी. EAC च्या पथकाने फेब्रुवारी 2024 मध्ये जागेला भेट दिली होती." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["bhivpuri"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{ "url": "https://sandrp.in/2025/01/17/eac-fac-decisions-on-dams-hydro-irrigation-projects-in-2024/", "title": "SANDRP: EAC & FAC decisions in 2024", "outletId": "sandrp", "date": "2025-01-17" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2024-07-31-ghats-esa-sixth-draft",
      "date": "2024-07-31",
      "title": { "en": "Sixth draft Western Ghats ESA notification (S.O. 3060(E))", "mr": "पश्चिम घाट ESA ची सहावी मसुदा अधिसूचना (S.O. 3060(E))" },
      "summary": { "en": "Proposes 56,825.7 km² of ESA, including 17,340 km² in Maharashtra. Maharashtra has sought to cut its share.", "mr": "56,825.7 km² ESA प्रस्तावित, त्यात महाराष्ट्रातील 17,340 km². महाराष्ट्राने आपला वाटा कमी करण्याची मागणी केली आहे." },
      "category": "policy", "scope": "india", "projectIds": [],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://www.tribuneindia.com/news/india/4-of-6-states-want-centre-to-cut-down-eco-sensitive-areas-in-western-ghats/amp", "title": "Tribune: 4 of 6 states want ESA cut", "outletId": "tribune" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2024-07-04-fac-drilling-exemption",
      "date": "2024-07-04",
      "title": { "en": "Forest committee backs exempting PSP exploratory drilling from clearance", "mr": "PSP च्या शोध-ड्रिलिंगला मंजुरीतून सूट देण्यास वन समितीचा पाठिंबा" },
      "summary": { "en": "The FAC recommended treating drilling for hydro and PSP as 'forest activity', allowing up to 100 trees to be felled without forest clearance. Critics called it unscientific.", "mr": "FAC ने जलविद्युत आणि PSP साठीच्या ड्रिलिंगला 'वन कार्य' मानण्याची शिफारस केली, ज्यामुळे वन मंजुरीशिवाय 100 झाडांपर्यंत तोडता येतील. टीकाकारांनी याला अशास्त्रीय म्हटले." },
      "category": "workaround", "scope": "india", "projectIds": [],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://india.mongabay.com/2024/08/exploratory-drilling-for-hydro-pumped-storage-should-be-exempt-from-clearance-forest-committee/", "title": "Mongabay India", "outletId": "mongabay-india", "date": "2024-08-08" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2024-03-tarali-public-hearing",
      "date": "2024-03",
      "title": { "en": "Concerns raised at MPCB hearing for Adani's Tarali PSP", "mr": "Adani च्या तारळी PSP साठीच्या MPCB सुनावणीत चिंता व्यक्त" },
      "summary": { "en": "Experts warned that muck from tunnelling is routinely dumped into local rivers.", "mr": "बोगद्यांच्या खोदकामातील राडारोडा नेहमीच स्थानिक नद्यांत टाकला जातो, असा इशारा तज्ज्ञांनी दिला." },
      "category": "consent", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["tarali"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{ "url": "https://sandrp.in/2024/12/26/2024-concerns-about-pump-storage-projects/", "title": "SANDRP: 2024 concerns", "outletId": "sandrp" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2024-02-23-eac-visits-bhivpuri-shirawta",
      "date": "2024-02-23",
      "title": { "en": "EAC team visits Bhivpuri and Shirawta sites", "mr": "EAC पथकाची भिवपुरी आणि शिरवटा जागांना भेट" },
      "summary": { "en": "The EAC visited the Tata Power Bhivpuri and Shirawta sites on 23 Feb 2024 while appraising their ToRs, seven months before its Western Ghats site-visit rule. No later visit is listed for either project before their ECs.", "mr": "ToR चे मूल्यांकन करताना EAC ने 23 फेब्रुवारी 2024 रोजी Tata Power च्या भिवपुरी आणि शिरवटा जागांना भेट दिली, पश्चिम घाट स्थळ-पाहणी नियमाच्या सात महिने आधी. दोन्हीपैकी कोणत्याही प्रकल्पासाठी EC पूर्वी नंतरची भेट नोंदलेली नाही." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["bhivpuri", "shirawta"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{ "url": "https://sandrp.in/2025/01/17/eac-fac-decisions-on-dams-hydro-irrigation-projects-in-2024/", "title": "SANDRP: EAC & FAC decisions in 2024 (20 Mar 2024 rows)", "outletId": "sandrp", "date": "2025-01-17" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2023-12-21-patgaon-works-before-clearance",
      "date": "2023-12-21",
      "title": { "en": "Activists find preliminary works underway at Patgaon before clearance", "mr": "मंजुरीपूर्वीच पाटगाव येथे प्राथमिक कामे सुरू असल्याचे कार्यकर्त्यांना आढळले" },
      "summary": { "en": "A site visit found surveys and civil works at Adani's 2,100 MW Patgaon PSP. Activists said no public hearing was held; about 110 villages opposed.", "mr": "एका पाहणीत Adani च्या 2,100 MW च्या पाटगाव PSP येथे सर्वेक्षण आणि बांधकामे आढळली. कोणतीही जनसुनावणी झाली नाही, असे कार्यकर्ते म्हणाले; सुमारे 110 गावांनी विरोध केला." },
      "category": "workaround", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["patgaon"],
      "evidence": "alleged",
      "refs": [{ "url": "https://sandrp.in/2024/12/26/2024-concerns-about-pump-storage-projects/", "title": "SANDRP: 2024 concerns", "outletId": "sandrp" }],
      "status": "unverified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2023-12-20-maharashtra-psp-policy",
      "date": "2023-12-20",
      "title": { "en": "Maharashtra notifies PSP policy (WRD GR)", "mr": "महाराष्ट्राचे PSP धोरण अधिसूचित (जलसंपदा विभागाचा GR)" },
      "summary": { "en": "Policy for PSPs, PSP-cum-lift irrigation and co-located PSP-solar projects through PPP.", "mr": "PPP द्वारे PSP, PSP-सह-उपसा सिंचन आणि एकाच जागी PSP-सौर प्रकल्पांसाठी धोरण." },
      "category": "policy", "scope": "maharashtra", "projectIds": [],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://archive.org/details/in.gov.maharashtra.gr.202312201621211427", "title": "Maharashtra GR 20 Dec 2023", "outletId": "archive-org" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2023-08-09-tata-2800-mou",
      "date": "2023-08-09",
      "title": { "en": "Tata Power signs MoU for Shirawta (1,800 MW) and Bhivpuri (1,000 MW)", "mr": "Tata Power चा शिरवटा (1,800 MW) आणि भिवपुरी (1,000 MW) साठी MoU" },
      "summary": { "en": "₹13,000 crore for two PSPs in Pune and Raigad.", "mr": "पुणे आणि रायगडमधील दोन PSP साठी ₹13,000 कोटी." },
      "category": "mou", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["shirawta", "bhivpuri"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{ "url": "https://www.tatapower.com/news-and-media/media-releases/tata-power-signs-mou-with-the-government-of-maharashtra-for-development-of-2800-mw-of-pumped-hydro-storage-projects", "title": "Tata Power release", "outletId": "tata-power" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2023-07-19-irshalwadi-landslide",
      "date": "2023-07-19",
      "title": { "en": "Irshalwadi landslide, Khalapur (Raigad)", "mr": "इर्शाळवाडी दरड दुर्घटना, खालापूर (रायगड)" },
      "summary": { "en": "A landslide buried a tribal hamlet in the same Raigad landscape where PSPs are now planned. Death toll to be verified from NDMA/GSI.", "mr": "आता PSP नियोजित असलेल्या रायगडच्याच भूप्रदेशात दरड कोसळून एक आदिवासी पाडा गाडला गेला. मृतांची संख्या NDMA/GSI कडून पडताळायची आहे." },
      "category": "ecology", "scope": "maharashtra", "projectIds": [],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{ "url": "https://www.deccanherald.com/amp/story/india%2Fafter-killer-wayanad-landslide-sixth-call-issued-to-notify-western-ghats-as-ecologically-sensitive-area-3135021", "title": "Deccan Herald (context)", "outletId": "deccan-herald" }],
      "status": "unverified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2023-06-07-torrent-three-psps",
      "date": "2023-06-07",
      "title": { "en": "Torrent signs MoU for Karjat, Maval and Junnar PSPs (5,700 MW)", "mr": "Torrent चा कर्जत, मावळ आणि जुन्नर PSP साठी MoU (5,700 MW)" },
      "summary": { "en": "All three sites described as off-stream with six hours of daily storage; ₹27,000 crore over five years.", "mr": "तिन्ही जागा off-stream आणि रोज सहा तासांच्या साठवणीच्या असल्याचे वर्णन; पाच वर्षांत ₹27,000 कोटी." },
      "category": "mou", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["saidongar-1-karjat", "saidongar-2-maval", "junnar-torrent"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{ "url": "https://powerline.net.in/2023/06/07/torrent-power-signs-mou-with-government-of-maharashtra-for-three-pumped-storage-hydro-projects/", "title": "Power Line", "outletId": "powerline" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2023-04-10-mop-psp-guidelines",
      "date": "2023-04-10",
      "title": { "en": "Ministry of Power issues PSP guidelines; PSPs classed as renewable", "mr": "ऊर्जा मंत्रालयाची PSP मार्गदर्शक तत्त्वे; PSP नवीकरणीय ऊर्जा म्हणून वर्गीकृत" },
      "summary": { "en": "Makes PSPs eligible for green-energy benefits, priority lending and transmission waivers.", "mr": "यामुळे PSP हरित ऊर्जेचे फायदे, प्राधान्याने कर्ज आणि पारेषण शुल्कातील सवलतीसाठी पात्र ठरतात." },
      "category": "policy", "scope": "india", "projectIds": [],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://energy.prayaspune.org/power-perspectives/flooded-with-options-the-status-of-pumped-storage-projects-in-india", "title": "Prayas: Flooded with options?", "outletId": "prayas" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2022-06-28-adani-psp-mous",
      "date": "2022-06-28",
      "title": { "en": "Adani Green signs MoUs for five Maharashtra PSPs", "mr": "Adani Green चे महाराष्ट्रातील पाच PSP साठी MoU" },
      "summary": { "en": "Includes Tarali, Warasgaon–Warangi and Patgaon; ~₹60,000 crore.", "mr": "तारळी, वरसगाव–वरंगी आणि पाटगावसह; ~₹60,000 कोटी." },
      "category": "mou", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["tarali", "warasgaon-warangi", "patgaon"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{ "url": "https://www.adaniwatch.org/pumped_hydro_adani_s_2_billion_pumped_hydro_projects_to_impact_biodiversity_hotspot", "title": "Adani Watch", "outletId": "adani-watch" }],
      "status": "unverified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2005-kadana-pumping-stopped",
      "date": "2005",
      "title": { "en": "Kadana PSP stops pumping after trial (vibration)", "mr": "चाचणीनंतर कडाणा PSP चे पंपिंग बंद (कंपने)" },
      "summary": { "en": "Gujarat's 240 MW Kadana ran a pump-mode trial in 2004–05; pumping was not taken up afterwards. Sardar Sarovar's 1,200 MW has never pumped.", "mr": "गुजरातच्या 240 MW च्या कडाणाने 2004–05 मध्ये पंप-मोडची चाचणी घेतली; त्यानंतर पंपिंग सुरू झाले नाही. सरदार सरोवरच्या 1,200 MW ने कधीच पंपिंग केलेले नाही." },
      "category": "operation", "scope": "india", "projectIds": [],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://cea.nic.in/wp-content/uploads/hepr/2022/01/pump_storage_1.pdf", "title": "CEA: PSP status", "outletId": "cea" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2024-09-03-ntpc-amba-kumbhe-mou",
      "date": "2024-09-03",
      "title": {"en": "NTPC signs MoU for Amba and Kumbhe PSPs", "mr": "NTPC चा आंबा आणि कुंभे PSP साठी MoU"},
      "summary": {"en": "1,800 MW in all: Amba 800 MW and Kumbhe 1,000 MW, both in the Pune–Raigad Ghats.", "mr": "एकूण 1,800 MW: आंबा 800 MW आणि कुंभे 1,000 MW, दोन्ही पुणे–रायगड घाटात."},
      "category": "mou",
      "scope": "maharashtra",
      "projectIds": ["ntpc-amba", "kumbhe"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{"url": "https://indianmasterminds.com/news/ntpc-maharashtra-psp-capacity-expansion-2600mw-200975/", "title": "Indian Masterminds: NTPC and Maharashtra sign MoU addendum for Amba and Kumbhe", "date": "2026-04-29"}],
      "status": "verified",
      "addedBy": "research",
      "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2024-09-04-thdc-six-psp-mou",
      "date": "2024-09-04",
      "title": {"en": "THDC signs MoU for six PSPs (6,790 MW)", "mr": "THDC चा सहा PSP साठी MoU (6,790 MW)"},
      "summary": {"en": "Includes Malshej Ghat (700 MW) and Aruna (1,950 MW); both were later appraised at different capacities.", "mr": "माळशेज घाट (700 MW) आणि अरुणा (1,950 MW) सह; दोन्हींचे मूल्यांकन नंतर वेगळ्या क्षमतेने झाले."},
      "category": "mou",
      "scope": "maharashtra",
      "projectIds": ["thdc-malshej", "thdc-aruna"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{"url": "https://renewablewatch.in/2024/09/04/thdc-inks-mou-with-maharashtra-government-for-pumped-storage-projects-for-rs-336-billion/", "title": "Renewable Watch: THDC MoU for six PSPs (6,790 MW)", "outletId": "renewable-watch", "date": "2024-09-04"}],
      "status": "verified",
      "addedBy": "research",
      "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-04-29-avaada-mou",
      "date": "2025-04-29",
      "title": {"en": "Avaada signs MoU for Pawana Falyan (2,400 MW) and Sirsala (1,200 MW)", "mr": "Avaada चा पवना फळ्याण (2,400 MW) आणि सिरसाळा (1,200 MW) साठी MoU"},
      "summary": {"en": "Pawana Falyan was 1,500 MW in Avaada's Aug 2024 MoU.", "mr": "Avaada च्या ऑगस्ट 2024 च्या MoU मध्ये पवना फळ्याण 1,500 MW चा होता."},
      "category": "mou",
      "scope": "maharashtra",
      "projectIds": ["avaada-pawana-falyan"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [ {"url": "https://powerline.net.in/2024/08/14/avaada-group-signs-mou-with-maharashtra-government-for-two-2750-mw-psps/", "title": "Powerline: Avaada's Aug 2024 MoU (Pawana Falyan 1,500 MW)"}, {"url": "https://renewablewatch.in/2025/04/30/avaada-inks-mou-with-maharashtra-government-for-3-65-gw-pshps/", "title": "Renewable Watch: Avaada MoU for 3.65 GW", "outletId": "renewable-watch", "date": "2025-04-30"}],
      "status": "verified",
      "addedBy": "research",
      "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-05-29-ambegaon-tor",
      "date": "2025-05-29",
      "title": {"en": "EAC recommends ToR for ReNew's Ambegaon PSP", "mr": "ReNew च्या आंबेगाव PSP साठी EAC ची ToR शिफारस"},
      "summary": {"en": "600 MW open loop using Dimbhe dam as the lower reservoir, on 69.41 ha, of which 3.59 ha is forest. Stage-I forest clearance had not been applied for.", "mr": "डिंभे धरणाचा खालचा जलाशय म्हणून वापर करणारा 600 MW चा open loop, 69.41 ha वर, त्यापैकी 3.59 ha जंगल. Stage-I वन मंजुरीसाठी अर्ज केलेला नव्हता."},
      "category": "clearance",
      "scope": "maharashtra",
      "projectIds": ["ambegaon-renew"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{"url": "https://parivesh.nic.in/utildoc/129522312_1749460422964.pdf", "title": "EAC 32nd meeting minutes, 29 May 2025 (item 32.5)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2025-05-29"},{"url": "https://sandrp.in/2026/01/20/2025-env-forest-clearance-decisions-on-dams-hydro-irrigation-projects/", "title": "SANDRP: 2025 env & forest clearance decisions", "outletId": "sandrp", "date": "2026-01-20"}, {"url": "https://powerpeakdigest.com/eac-reviews-hydro-and-pumped-storage-projects-worth-over-rs-37500-crore/", "title": "Power Peak Digest: EAC 32nd meeting", "outletId": "power-peak-digest"}],
      "status": "verified",
      "addedBy": "research",
      "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-09-12-kumbhe-tor",
      "date": "2025-09-12",
      "title": {"en": "EAC recommends ToR for NTPC's Kumbhe PSP", "mr": "NTPC च्या कुंभे PSP साठी EAC ची ToR शिफारस"},
      "summary": {"en": "1,100 MW open loop in Mangaon, Raigad, reusing WRD's part-built Kumbhe dam as the upper reservoir, on 151.06 ha, of which 9.60 ha is reserved forest. The EAC noted every component is inside the draft Western Ghats ESA and required a sub-committee site visit before EC.", "mr": "माणगाव (रायगड) येथील 1,100 MW चा open loop, जलसंपदा विभागाचे अर्धवट कुंभे धरण वरचा जलाशय म्हणून वापरणारा, 151.06 ha वर, त्यापैकी 9.60 ha राखीव वन. प्रत्येक घटक मसुदा पश्चिम घाट ESA मध्ये असल्याचे EAC ने नोंदवले, आणि EC पूर्वी उपसमितीची स्थळ पाहणी आवश्यक केली."},
      "category": "clearance",
      "scope": "maharashtra",
      "projectIds": ["kumbhe"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{"url": "https://parivesh.nic.in/utildoc/136757334_1758545395687.pdf", "title": "EAC 39th meeting minutes, 12 Sep 2025 (item 39.3)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2025-09-12"}, {"url": "https://sandrp.in/2026/01/20/2025-env-forest-clearance-decisions-on-dams-hydro-irrigation-projects/", "title": "SANDRP: 2025 env & forest clearance decisions", "outletId": "sandrp", "date": "2026-01-20"}],
      "status": "verified",
      "addedBy": "research",
      "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-04-29-ntpc-mou-addendum",
      "date": "2026-04-29",
      "title": {"en": "NTPC MoU addendum raises Amba to 1,500 MW and Kumbhe to 1,100 MW", "mr": "NTPC च्या पुरवणी MoU मुळे आंबा 1,500 MW आणि कुंभे 1,100 MW"},
      "summary": {"en": "Signed in the CM's presence; the EAC had asked NTPC to revise the Amba MoU at the same week's ToR meeting.", "mr": "मुख्यमंत्र्यांच्या उपस्थितीत स्वाक्षरी; त्याच आठवड्यातील ToR बैठकीत EAC ने NTPC ला आंबा MoU सुधारण्यास सांगितले होते."},
      "category": "mou",
      "scope": "maharashtra",
      "projectIds": ["ntpc-amba", "kumbhe"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{"url": "https://indianmasterminds.com/news/ntpc-maharashtra-psp-capacity-expansion-2600mw-200975/", "title": "Indian Masterminds: NTPC and Maharashtra sign MoU addendum for Amba and Kumbhe", "date": "2026-04-29"}],
      "status": "verified",
      "addedBy": "research",
      "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-03-27-aruna-kolamb-tor",
      "date": "2026-03-27",
      "title": {"en": "EAC recommends ToR for THDC's Aruna Kolamb PSP", "mr": "THDC च्या अरुणा कोळंब PSP साठी EAC ची ToR शिफारस"},
      "summary": {"en": "51st meeting. 1,200 MW on 383.09 ha in Panhala and Rajapur, of which 128.86 ha is reported to be forest; in the Western Ghats ESA. Site visit required before EC.", "mr": "51 वी बैठक. पन्हाळा आणि राजापूरमधील 383.09 ha वर 1,200 MW, त्यापैकी 128.86 ha जंगल असल्याचे वृत्तांत; पश्चिम घाट ESA मध्ये. EC पूर्वी स्थळ पाहणी आवश्यक."},
      "category": "clearance",
      "scope": "maharashtra",
      "projectIds": ["thdc-aruna-kolamb"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{"url": "https://parivesh.nic.in/utildoc/1222136644_1773911452442.pdf", "title": "EAC 51st meeting agenda, 27 Mar 2026 (item 51.6)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2026-03-19"}, {"url": "https://powerpeakdigest.com/eac-backs-tor-for-3810-mw-hydro-and-psp-projects-across-six-states/", "title": "Power Peak Digest: EAC backs ToR for 3,810 MW (51st meeting)", "outletId": "power-peak-digest", "date": "2026-04-16"}],
      "status": "verified",
      "addedBy": "research",
      "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-04-13-humbarli-birmani-tor-deferred",
      "date": "2026-04-13",
      "title": {"en": "EAC defers Humbarli Birmani PSP: upper dam inside Mahabaleshwar–Panchgani ESZ", "mr": "EAC ने हुंबरळी बिरमणी PSP पुढे ढकलला: वरचे धरण महाबळेश्वर–पाचगणी ESZ च्या आत"},
      "summary": {"en": "52nd meeting. THDC's 1,500 MW project (334.82 ha, 49.50 ha forest) puts its upper dam inside an eco-sensitive zone that allows only non-polluting industry. The EAC said it was not a fit case for ToR until THDC gets the ESZ monitoring committee's NOC.", "mr": "52 वी बैठक. THDC च्या 1,500 MW च्या प्रकल्पाचे (334.82 ha, 49.50 ha जंगल) वरचे धरण अशा पर्यावरण-संवेदनशील क्षेत्रात आहे जिथे फक्त प्रदूषण न करणाऱ्या उद्योगांना परवानगी आहे. THDC ला ESZ देखरेख समितीचे NOC मिळेपर्यंत हा ToR साठी योग्य प्रस्ताव नाही, असे EAC ने म्हटले."},
      "category": "rejection",
      "scope": "maharashtra",
      "projectIds": ["thdc-humbarli-birmani"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{"url": "https://parivesh.nic.in/utildoc/1225359238_1777007399745.pdf", "title": "EAC 52nd meeting minutes, 13 Apr 2026 (item 52.2)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2026-04-13"}],
      "status": "verified",
      "addedBy": "research",
      "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-04-13-ghatghar-stage-2-tor-deferred",
      "date": "2026-04-13",
      "title": {"en": "EAC defers Ghatghar Stage II: inside Kalsubai-Harishchandragad sanctuary", "mr": "EAC ने घाटघर Stage II पुढे ढकलला: कळसूबाई-हरिश्चंद्रगड अभयारण्याच्या आत"},
      "summary": {"en": "52nd meeting. Mahagenco's 125 MW expansion needs 7.04 ha of reserved forest. The EAC noted the sanctuary's ESZ notification prohibits new major hydro projects and asked for proof that the project is permissible.", "mr": "52 वी बैठक. Mahagenco च्या 125 MW विस्तारासाठी 7.04 ha राखीव वन लागते. अभयारण्याची ESZ अधिसूचना नवीन मोठ्या जलविद्युत प्रकल्पांना मनाई करते, असे EAC ने नोंदवले आणि प्रकल्प परवानगीयोग्य असल्याचा पुरावा मागितला."},
      "category": "rejection",
      "scope": "maharashtra",
      "projectIds": ["ghatghar-stage-2"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{"url": "https://parivesh.nic.in/utildoc/1225359238_1777007399745.pdf", "title": "EAC 52nd meeting minutes, 13 Apr 2026 (item 52.1)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2026-04-13"}],
      "status": "verified",
      "addedBy": "research",
      "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-05-08-nayagaon-tor",
      "date": "2026-05-08",
      "title": {"en": "EAC recommends fresh ToR for Greenko's Nayagaon PSP", "mr": "Greenko च्या नायगाव PSP साठी EAC ची नव्या ToR ची शिफारस"},
      "summary": {"en": "54th meeting. 2,000 MW / 12,740 MWh closed loop in Soegaon on 530.4 ha, of which 297.38 ha (56%) is forest, 11.5 km from Gautala Autramghat sanctuary. An earlier ToR (Apr 2020) had lapsed. The EAC asked Greenko to explore reducing the forest land.", "mr": "54 वी बैठक. सोयगावमधील 530.4 ha वर 2,000 MW / 12,740 MWh closed loop, त्यापैकी 297.38 ha (56%) जंगल, गौताळा औट्रमघाट अभयारण्यापासून 11.5 km वर. आधीच्या ToR ची (एप्रिल 2020) मुदत संपली होती. EAC ने Greenko ला वनजमीन कमी करण्याचा विचार करण्यास सांगितले."},
      "category": "clearance",
      "scope": "maharashtra",
      "projectIds": ["greenko-nayagaon"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{"url": "https://parivesh.nic.in/utildoc/1228700138_1779444670670.pdf", "title": "EAC 54th meeting minutes, 8 May 2026 (item 54.3)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2026-05-08"}],
      "status": "verified",
      "addedBy": "research",
      "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-04-30-amba-aruna-tor",
      "date": "2026-04-30",
      "title": {"en": "EAC recommends ToR for Amba and Aruna PSPs", "mr": "आंबा आणि अरुणा PSP साठी EAC ची ToR शिफारस"},
      "summary": {"en": "53rd meeting (29–30 Apr). Amba (1,500 MW, 272.21 ha) lies wholly in the proposed Ghats ESA; Aruna's upper reservoir is reported to be inside the Gaganbawada Conservation Reserve.", "mr": "53 वी बैठक (29–30 एप्रिल). आंबा (1,500 MW, 272.21 ha) संपूर्णपणे प्रस्तावित घाट ESA मध्ये; वृत्तांतानुसार अरुणाचा वरचा जलाशय गगनबावडा संवर्धन राखीव क्षेत्रात."},
      "category": "clearance",
      "scope": "maharashtra",
      "projectIds": ["ntpc-amba", "thdc-aruna"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{"url": "https://powerpeakdigest.com/eac-tor-hydro-pumped-storage-projects-india/", "title": "Power Peak Digest: EAC 53rd meeting, ToR for Amba and Aruna", "outletId": "power-peak-digest", "date": "2026-05-08"}],
      "status": "verified",
      "addedBy": "research",
      "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-07-30-pen-tilari-tor",
      "date": "2026-07-30",
      "title": {"en": "EAC recommends ToR for Torrent's PEN and the Tilari PSP", "mr": "Torrent च्या पेण आणि तिलारी PSP साठी EAC ची ToR शिफारस"},
      "summary": {"en": "59th meeting. PEN: 1,400 MW, 206 of 294 ha is forest. Tilari: 240 MW, 30.241 of 45.741 ha is forest. Both must apply for Stage-I FC. Meeting date from the agenda; the decision is as reported on 18 Aug 2026.", "mr": "59 वी बैठक. पेण: 1,400 MW, 294 पैकी 206 ha जंगल. तिलारी: 240 MW, 45.741 पैकी 30.241 ha जंगल. दोघांनाही Stage-I FC साठी अर्ज करावा लागेल. बैठकीची तारीख विषयपत्रावरून; निर्णय 18 ऑगस्ट 2026 च्या वृत्तांतानुसार."},
      "category": "clearance",
      "scope": "maharashtra",
      "projectIds": ["torrent-pen", "tilari-warana"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{"url": "https://parivesh.nic.in/utildoc/1235877788_1784608889479.pdf", "title": "EAC 59th meeting agenda, 30 Jul 2026 (items 59.1, 59.5)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2026-07-21"}, {"url": "https://powerpeakdigest.com/eac-2640mw-psp-projects-maharashtra-up/", "title": "Power Peak Digest: EAC recommends ToR for Tilari, PEN and Kalu Patti", "outletId": "power-peak-digest", "date": "2026-08-18"}],
      "status": "verified",
      "addedBy": "research",
      "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2021-09-14-bhavali-mou",
      "date": "2021-09-14",
      "title": {"en": "JSW signs MoU for the Bhavali PSP", "mr": "JSW चा भावली PSP साठी MoU"},
      "summary": {"en": "1,500 MW at Igatpuri (Nashik–Thane). The ToR stage that followed proposed diverting 212 ha, of which 62.42 ha of forest in Jamunde, Nashik, and 150.23 ha in Kalbondhe and Kothale, Thane (as reported).", "mr": "इगतपुरी (नाशिक–ठाणे) येथे 1,500 MW. त्यानंतरच्या ToR टप्प्यात 212 ha वळवण्याचा प्रस्ताव होता: जामुंडे (नाशिक) येथे 62.42 ha जंगल, आणि काळभोंडे व कोठळे (ठाणे) येथे 150.23 ha (वृत्तांतानुसार)."},
      "category": "mou",
      "scope": "maharashtra",
      "projectIds": ["bhavali"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{"url": "https://www.iamrenew.com/green-energy/bhavali-pumped-storage-moves-ahead-with-approval-for-eia-study/amp", "title": "iamrenew: Bhavali pumped storage moves ahead with approval for EIA study"}],
      "status": "verified",
      "addedBy": "research",
      "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2024-08-avaada-first-mou",
      "date": "2024-08",
      "title": {"en": "Avaada signs MoU for Pawana Falyan (1,500 MW) and Kumbhavade (1,250 MW)", "mr": "Avaada चा पवना फळ्याण (1,500 MW) आणि कुंभवडे (1,250 MW) साठी MoU"},
      "summary": {"en": "Non-binding MoU with WRD for 2,750 MW. Pawana Falyan, in the Pune–Raigad Ghats, was raised to 2,400 MW in 2025.", "mr": "जलसंपदा विभागासोबत 2,750 MW साठी बंधनकारक नसलेला MoU. पुणे–रायगड घाटातील पवना फळ्याण 2025 मध्ये 2,400 MW करण्यात आला."},
      "category": "mou",
      "scope": "maharashtra",
      "projectIds": ["avaada-pawana-falyan"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [ {"url": "https://renewablewatch.in/2025/04/30/avaada-inks-mou-with-maharashtra-government-for-3-65-gw-pshps/", "title": "Renewable Watch: Avaada's Apr 2025 MoU (Pawana Falyan 2,400 MW)"}, {"url": "https://powerline.net.in/2024/08/14/avaada-group-signs-mou-with-maharashtra-government-for-two-2750-mw-psps/", "title": "Power Line: Avaada MoU for two PSPs (2,750 MW)", "outletId": "powerline", "date": "2024-08-14"}],
      "status": "verified",
      "addedBy": "research",
      "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2024-09-13-pawana-falyan-tor",
      "date": "2024-09-13",
      "title": {"en": "EAC recommends ToR for Pawana Falyan PSP", "mr": "पवना फळ्याण PSP साठी EAC ची ToR शिफारस"},
      "summary": {"en": "The EAC's 15th meeting recommended ToR for Avaada's 1,500 MW Pawana Falyan PSP on 204 ha, of which 129 ha is forest.", "mr": "EAC च्या 15 व्या बैठकीत Avaada च्या 204 ha वरील 1,500 MW च्या पवना फळ्याण PSP साठी ToR ची शिफारस, त्यापैकी 129 ha जंगल."},
      "category": "clearance",
      "scope": "maharashtra",
      "projectIds": ["avaada-pawana-falyan"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{"url": "https://parivesh.nic.in/utildoc/105841012_1727372935575.pdf", "title": "EAC 15th meeting minutes, 13 Sep 2024 (item 15.1)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2024-09-13"}, {"url": "https://github.com/daredavil01/ghat-batteries/blob/main/docs/sources/maharashtra-psp-annexure-1.jpg", "title": "Annexure 1, 'Pumped storage projects in Maharashtra' (Marathi; source document not yet traced, via social media screenshot)", "date": "2026-10-27", "note": "Transcribed in docs/PHASE1_SOURCES_LOG.md §4"}],
      "status": "verified",
      "addedBy": "research",
      "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2024-09-23-cea-concurs-bhivpuri-bhavali",
      "date": "2024-09-23",
      "title": {"en": "CEA concurs DPRs for Bhivpuri and Bhavali", "mr": "भिवपुरी आणि भावली DPR ला CEA ची सहमती"},
      "summary": {"en": "First CEA concurrences for new Maharashtra PSPs: Tata's 1,000 MW Bhivpuri and JSW's 1,500 MW Bhavali, concurred within 10 days of complete DPRs. Commissioning promised by 2028.", "mr": "महाराष्ट्रातील नव्या PSP साठी CEA च्या पहिल्या सहमती: Tata चा 1,000 MW चा भिवपुरी आणि JSW चा 1,500 MW चा भावली, पूर्ण DPR मिळाल्यापासून 10 दिवसांत. 2028 पर्यंत कार्यान्वित करण्याचे आश्वासन."},
      "category": "clearance",
      "scope": "maharashtra",
      "projectIds": ["bhivpuri", "bhavali"],
      "evidence": "official_claim",
      "refs": [{"url": "https://www.energetica-india.net/news/cea-concurs-2500-mw-pumped-storage-projects-in-maharashtra", "title": "Energetica: CEA concurs 2,500 MW of PSPs in Maharashtra", "outletId": "energetica-india", "date": "2024-09-23"}],
      "status": "verified",
      "addedBy": "research",
      "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2024-09-26-sjvn-meil-mous",
      "date": "2024-09-26",
      "title": {"en": "SJVN (8,100 MW) and MEIL (4,000 MW) sign PSP MoUs", "mr": "SJVN (8,100 MW) आणि MEIL (4,000 MW) चे PSP MoU"},
      "summary": {"en": "SJVN: Kolmondapada 800, Sidgarh 1,500, Chornai 2,000, Baitarni 1,800 and Jalvara 2,000 MW, ~₹48,000 cr; sites not disclosed. MEIL: Kamod and Ghosla, ₹21,100 cr.", "mr": "SJVN: कोलमोंडापाडा 800, सिद्धगड 1,500, चोरणई 2,000, बैतरणी 1,800 आणि जलवारा 2,000 MW, ~₹48,000 कोटी; जागा जाहीर नाहीत. MEIL: कामोद आणि घोसला, ₹21,100 कोटी."},
      "category": "mou",
      "scope": "maharashtra",
      "projectIds": ["kamod-meil", "meil-ghosla"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{"url": "https://powerline.net.in/2024/10/01/sjvn-signs-two-mous-with-maharashtra-government-for-psp-and-fsp-projects/", "title": "Power Line: SJVN signs two MoUs with Maharashtra", "outletId": "powerline", "date": "2024-10-01"}, {"url": "https://www.waterpowermagazine.com/news/meil-signs-mou-with-maharashtra-government-to-develop-4000mw-pumped-storage-projects/", "title": "Water Power Magazine: MEIL MoU for 4,000 MW (Kamod, Ghosla)", "outletId": "water-power-magazine", "date": "2024-10-02"}],
      "status": "verified",
      "addedBy": "research",
      "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-01-29-eac-tors-maval-ghosla",
      "date": "2025-01-29",
      "title": {"en": "EAC recommends ToR for Saidongar-2 Maval and Ghosla", "mr": "साईडोंगर-2 मावळ आणि घोसलासाठी EAC ची ToR शिफारस"},
      "summary": {"en": "Same meeting as Saidongar-1 Karjat's ToR. Kamod's ToR application was withdrawn after parameters changed and approved on 12 Mar.", "mr": "साईडोंगर-1 कर्जतच्या ToR चीच बैठक. मापदंड बदलल्याने कामोदचा ToR अर्ज मागे घेतला गेला, आणि 12 मार्च रोजी मंजूर झाला."},
      "category": "clearance",
      "scope": "maharashtra",
      "projectIds": ["saidongar-2-maval", "meil-ghosla", "kamod-meil"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{"url": "https://sandrp.in/2026/01/20/2025-env-forest-clearance-decisions-on-dams-hydro-irrigation-projects/", "title": "SANDRP: 2025 env & forest clearance decisions", "outletId": "sandrp", "date": "2026-01-20"}],
      "status": "verified",
      "addedBy": "research",
      "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-07-15-four-psp-mous",
      "date": "2025-07-15",
      "title": {"en": "Maharashtra signs four PSP MoUs worth ₹31,955 cr", "mr": "महाराष्ट्राचे ₹31,955 कोटींचे चार PSP MoU"},
      "summary": {"en": "Greenko (Soygaon, 2,000 MW), Adani Hydro Energy Ten (Chikhaldara, 1,500 MW), Rithwik (Chandgad, 1,200 MW) and Waterfront Construction (Lanja, 1,750 MW): 6,450 MW in all.", "mr": "Greenko (सोयगाव, 2,000 MW), Adani Hydro Energy Ten (चिखलदरा, 1,500 MW), Rithwik (चंदगड, 1,200 MW) आणि Waterfront Construction (लांजा, 1,750 MW): एकूण 6,450 MW."},
      "category": "mou",
      "scope": "maharashtra",
      "projectIds": ["greenko-nayagaon", "chikhaldara", "rithwik-kolhapur", "waterfront-lanja"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{"url": "https://www.theweek.in/wire-updates/business/2025/07/15/bom30-mh-energy-projects-mou.html", "title": "The Week (PTI): Maharashtra signs MoUs for 4 PSPs worth ₹31,955 cr", "outletId": "the-week", "date": "2025-07-15"}],
      "status": "verified",
      "addedBy": "research",
      "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-10-31-adnadi-tor",
      "date": "2025-10-31",
      "title": {"en": "EAC recommends ToR for Adani's Adnadi (Chikhaldara) PSP", "mr": "Adani च्या अदनदी (चिखलदरा) PSP साठी EAC ची ToR शिफारस"},
      "summary": {"en": "1,500 MW closed loop on 240.61 ha in Amravati, in the Melghat landscape.", "mr": "अमरावतीमधील, मेळघाट भूप्रदेशातील 240.61 ha वर 1,500 MW closed loop."},
      "category": "clearance",
      "scope": "maharashtra",
      "projectIds": ["chikhaldara"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{"url": "https://sandrp.in/2026/01/20/2025-env-forest-clearance-decisions-on-dams-hydro-irrigation-projects/", "title": "SANDRP: 2025 env & forest clearance decisions", "outletId": "sandrp", "date": "2026-01-20"}],
      "status": "verified",
      "addedBy": "research",
      "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-11-06-gsc-mou",
      "date": "2025-11-06",
      "title": {"en": "GSC signs the 51st PSP MoU (1,500 MW, Dhule–Nandurbar)", "mr": "GSC चा 51 वा PSP MoU (1,500 MW, धुळे–नंदुरबार)"},
      "summary": {"en": "Panchmauli–Devalipada, ₹8,000 cr; reported water need 19.29 TMC initial and 3.24 TMC a year.", "mr": "पंचमौली–देवळीपाडा, ₹8,000 कोटी; वृत्तांतानुसार पाण्याची गरज सुरुवातीला 19.29 TMC आणि वर्षाला 3.24 TMC."},
      "category": "mou",
      "scope": "maharashtra",
      "projectIds": ["gsc-panchmauli-devalipada"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{"url": "https://renewablewatch.in/2025/11/06/maharashtra-government-and-gsc-psp-maha-ink-mou-for-1-5-gw-psp/", "title": "Renewable Watch: GSC PSP Maha MoU for 1.5 GW", "outletId": "renewable-watch", "date": "2025-11-06"}],
      "status": "verified",
      "addedBy": "research",
      "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-12-10-savitri-tor-deferred",
      "date": "2025-12-10",
      "title": {"en": "EAC defers Savitri ToR over the Mahabaleshwar–Panchgani ESZ", "mr": "महाबळेश्वर–पाचगणी ESZ मुळे EAC ने सावित्री ToR पुढे ढकलले"},
      "summary": {"en": "The EAC asked NHPC to get a NoC under the Mahabaleshwar–Panchgani eco-sensitive zone notification (2001) before ToR. ToR followed in Mar 2026.", "mr": "ToR पूर्वी महाबळेश्वर–पाचगणी पर्यावरण-संवेदनशील क्षेत्र अधिसूचनेनुसार (2001) NoC घेण्यास EAC ने NHPC ला सांगितले. ToR मार्च 2026 मध्ये मिळाले."},
      "category": "rejection",
      "scope": "maharashtra",
      "projectIds": ["savitri-nhpc"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{"url": "https://sandrp.in/2026/01/20/2025-env-forest-clearance-decisions-on-dams-hydro-irrigation-projects/", "title": "SANDRP: 2025 env & forest clearance decisions", "outletId": "sandrp", "date": "2026-01-20"}],
      "status": "verified",
      "addedBy": "research",
      "addedAt": "2026-10-27"
    }
,
    {
      "id": "evt-2023-03-27-rithwik-chandgad-tor",
      "date": "2023-03-27",
      "title": { "en": "EAC recommends ToR for Rithwik's 1,200 MW Chandgad project", "mr": "Rithwik च्या 1,200 MW च्या चंदगड प्रकल्पासाठी EAC ची ToR शिफारस" },
      "summary": { "en": "The 'Kolhapur off-stream closed loop PSP' at Dhamapura and Kanur Bk, Chandgad: 390.95 ha including 55.09 ha forest. The ToR came two years before the Jul 2025 MoU.", "mr": "धामापूर आणि कानूर बुद्रुक (चंदगड) येथील 'Kolhapur off-stream closed loop PSP': 55.09 ha जंगलासह 390.95 ha. ToR जुलै 2025 च्या MoU च्या दोन वर्षे आधी आले." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["rithwik-kolhapur"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://parivesh.nic.in/utildoc/4882377_1682667583549.pdf", "title": "EAC 44th meeting minutes, 27 Mar 2023 (item 44.12)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2023-03-27" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2024-01-23-kalamb-thakurwadi-returned",
      "date": "2024-01-23",
      "title": { "en": "EAC returns ReNew's Kalamb Thakurwadi ToR proposal", "mr": "EAC ने ReNew चा कळंब ठाकूरवाडी ToR प्रस्ताव परत केला" },
      "summary": { "en": "ReNew asked for deferment to 'verify and validate' information on its 1,000 MW closed-loop project at Ambavane, Mulshi (157 ha). The EAC returned the proposal.", "mr": "आंबवणे, मुळशी येथील (157 ha) 1,000 MW च्या closed-loop प्रकल्पाची माहिती 'पडताळण्यासाठी' ReNew ने मुदत मागितली. EAC ने प्रस्ताव परत केला." },
      "category": "rejection", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["renew-kalamb-thakurwadi"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://parivesh.nic.in/utildoc/43401834_1706856164300.pdf", "title": "EAC 6th meeting minutes, 23 Jan 2024 (item 6.3)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2024-01-23" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-03-05-bhivpuri-final-forest-order",
      "date": "2026-03-05",
      "title": { "en": "Final forest diversion order for Bhivpuri: 20.14 ha", "mr": "भिवपुरीसाठी अंतिम वन-वळवणूक आदेश: 20.14 ha" },
      "summary": { "en": "The final diversion order for Tata Power's Bhivpuri project covers 20.14 ha of forest (0.01 ha of the original 20.15 ha turned out to be company land), as recorded in the Sep 2026 EAC minutes.", "mr": "सप्टेंबर 2026 च्या EAC इतिवृत्तातील नोंदीनुसार Tata Power च्या भिवपुरी प्रकल्पाचा अंतिम वळवणूक आदेश 20.14 ha जंगलासाठी आहे (मूळ 20.15 ha पैकी 0.01 ha कंपनीचीच जमीन निघाली)." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["bhivpuri"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://parivesh.nic.in/utildoc/1244133055_1791267346460.pdf", "title": "EAC 63rd meeting minutes, 25 Sep 2026 (item 63.6)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2026-09-25" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-06-29-pimpalpada-savale-tor",
      "date": "2026-06-29",
      "title": { "en": "EAC recommends ToR for Pimpalpada Savale: 99.36 ha forest", "mr": "पिंपळपाडा सावळेसाठी EAC ची ToR शिफारस: 99.36 ha जंगल" },
      "summary": { "en": "Chambery Power's 2,100 MW closed loop in Karjat and Mawal needs 249.23 ha, of which 99.36 ha is forest. An alternative layout that cut into Bhimashankar WLS was dropped.", "mr": "कर्जत आणि मावळमधील Chambery Power च्या 2,100 MW च्या closed loop ला 249.23 ha लागते, त्यापैकी 99.36 ha जंगल. भीमाशंकर अभयारण्यात शिरणारा एक पर्यायी आराखडा वगळला." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["pimpalpada-savale"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://parivesh.nic.in/utildoc/1235021675_1783933754820.pdf", "title": "EAC 57th meeting minutes, 29 Jun 2026 (item 57.6)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2026-06-29" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-06-29-ghosla-forest-doubles",
      "date": "2026-06-29",
      "title": { "en": "Ghosla PSP forest land rises from 29.5 to 65.35 ha", "mr": "घोसला PSP ची वनजमीन 29.5 वरून 65.35 ha" },
      "summary": { "en": "After inspections by the DFO and Conservator of Forests, MEIL's Ghosla project needs 65.35 ha of forest instead of 29.5 ha. The EAC recommended the ToR amendment.", "mr": "उपवनसंरक्षक आणि वनसंरक्षकांच्या पाहणीनंतर MEIL च्या घोसला प्रकल्पाला 29.5 ha ऐवजी 65.35 ha जंगल लागते. EAC ने ToR सुधारणेची शिफारस केली." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["meil-ghosla"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://parivesh.nic.in/utildoc/1235021675_1783933754820.pdf", "title": "EAC 57th meeting minutes, 29 Jun 2026 (item 57.7)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2026-06-29" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-07-06-humbarli-esz-noc",
      "date": "2026-07-06",
      "title": { "en": "Mahabaleshwar–Panchgani ESZ committee clears Humbarli Birmani", "mr": "महाबळेश्वर–पाचगणी ESZ समितीची हुंबरळी बिरमणीला मंजुरी" },
      "summary": { "en": "The ESZ Monitoring Committee granted THDC a no-objection certificate for a 1,500 MW project whose upper dam lies inside the eco-sensitive zone. The EAC had deferred the ToR in April for want of it.", "mr": "वरचे धरण पर्यावरण-संवेदनशील क्षेत्राच्या आत असलेल्या 1,500 MW च्या प्रकल्पासाठी ESZ देखरेख समितीने THDC ला ना-हरकत प्रमाणपत्र दिले. ते नसल्याने EAC ने एप्रिलमध्ये ToR पुढे ढकलले होते." },
      "category": "workaround", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["thdc-humbarli-birmani"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://parivesh.nic.in/utildoc/1236788986_1785321627082.pdf", "title": "EAC 58th meeting minutes, 15 Jul 2026 (item 58.5)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2026-07-15" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-07-15-humbarli-birmani-tor",
      "date": "2026-07-15",
      "title": { "en": "EAC recommends ToR for Humbarli Birmani after ESZ NoC", "mr": "ESZ NoC नंतर हुंबरळी बिरमणीसाठी EAC ची ToR शिफारस" },
      "summary": { "en": "With the ESZ committee's NoC in hand, the EAC recommended ToR for THDC's project. Its Stage-I FC condition cites 55.64 ha of forest, Savitri's figure, not Humbarli's 49.50 ha.", "mr": "ESZ समितीचे NoC मिळाल्यावर EAC ने THDC च्या प्रकल्पासाठी ToR ची शिफारस केली. त्याच्या Stage-I FC अटीत 55.64 ha जंगल नमूद आहे, जो सावित्रीचा आकडा आहे, हुंबरळीचा 49.50 ha नव्हे." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["thdc-humbarli-birmani"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://parivesh.nic.in/utildoc/1236788986_1785321627082.pdf", "title": "EAC 58th meeting minutes, 15 Jul 2026 (item 58.5)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2026-07-15" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-07-15-ranavadi-tor",
      "date": "2026-07-15",
      "title": { "en": "New project: EAC recommends ToR for 1,200 MW Ranavadi PSP", "mr": "नवा प्रकल्प: 1,200 MW च्या रानवडी PSP साठी EAC ची ToR शिफारस" },
      "summary": { "en": "Novarion Energy's open loop in Pune and Raigad needs 195.97 ha, of which 29.87 ha is forest, inside the draft Western Ghats ESA. The EAC asked for a layout with less forest.", "mr": "पुणे आणि रायगडमधील Novarion Energy च्या open loop ला मसुदा पश्चिम घाट ESA मध्ये 195.97 ha लागते, त्यापैकी 29.87 ha जंगल. EAC ने कमी जंगल लागणारा आराखडा मागितला." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["novarion-ranavadi"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://parivesh.nic.in/utildoc/1236788986_1785321627082.pdf", "title": "EAC 58th meeting minutes, 15 Jul 2026 (item 58.2)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2026-07-15" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-07-15-eac-accepts-amba-malshej-site-visits",
      "date": "2026-07-15",
      "title": { "en": "EAC accepts dry-season site visits to Amba and Malshej Ghat", "mr": "आंबा आणि माळशेज घाटच्या कोरड्या ऋतूतील पाहण्या EAC ने स्वीकारल्या" },
      "summary": { "en": "A sub-committee visited THDC's Malshej Ghat and NTPC's Amba sites on 18–22 Jun 2026, before the monsoon. It reported sparse vegetation and said Amba's reservoirs 'will enhance moisture content'; both reports note a seasonal biodiversity survey is still needed.", "mr": "उपसमितीने 18–22 जून 2026 रोजी, पावसाळ्यापूर्वी, THDC च्या माळशेज घाट आणि NTPC च्या आंबा जागांना भेट दिली. तिने विरळ वनस्पतींची नोंद केली आणि आंब्याच्या जलाशयांमुळे 'ओलावा वाढेल' असे म्हटले; ऋतूनुसार जैवविविधता सर्वेक्षण अजून आवश्यक असल्याचे दोन्ही अहवालांत नमूद आहे." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["thdc-malshej","ntpc-amba"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://parivesh.nic.in/utildoc/1236788986_1785321627082.pdf", "title": "EAC 58th meeting minutes, 15 Jul 2026 (item 58.6)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2026-07-15" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-09-25-kalu-tor",
      "date": "2026-09-25",
      "title": { "en": "New project: EAC recommends ToR for NHPC's 1,800 MW Kalu PSP", "mr": "नवा प्रकल्प: NHPC च्या 1,800 MW च्या काळू PSP साठी EAC ची ToR शिफारस" },
      "summary": { "en": "377.593 ha in Pune and Thane, of which 137.631 ha is forest, in the Kalu river catchment near THDC's Malshej Ghat project.", "mr": "पुणे आणि ठाण्यात 377.593 ha, त्यापैकी 137.631 ha जंगल, THDC च्या माळशेज घाट प्रकल्पाजवळ काळू नदीच्या पाणलोटात." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["nhpc-kalu"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://parivesh.nic.in/utildoc/1244133055_1791267346460.pdf", "title": "EAC 63rd meeting minutes, 25 Sep 2026 (item 63.2)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2026-09-25" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-09-25-jsw-5400-tor",
      "date": "2026-09-25",
      "title": { "en": "EAC recommends ToR for JSW's 5,400 MW Bhor–Mahad PSP", "mr": "JSW च्या 5,400 MW च्या भोर–महाड PSP साठी EAC ची ToR शिफारस" },
      "summary": { "en": "The largest PSP proposed in Maharashtra: 645.62 ha in Bhor (Pune) and Mahad (Raigad), of which 241.22 ha is forest.", "mr": "महाराष्ट्रात प्रस्तावित सर्वात मोठा PSP: भोर (पुणे) आणि महाड (रायगड) मध्ये 645.62 ha, त्यापैकी 241.22 ha जंगल." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["jsw-western-ghats-5200"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://parivesh.nic.in/utildoc/1244133055_1791267346460.pdf", "title": "EAC 63rd meeting minutes, 25 Sep 2026 (item 63.3)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2026-09-25" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-03-05-bhivpuri-fac-subcommittee",
      "date": "2025-03-05",
      "title": { "en": "Forest committee sends Bhivpuri to a site visit", "mr": "वन समितीने भिवपुरी स्थळ पाहणीसाठी पाठवला" },
      "summary": { "en": "The FAC noted that Bhivpuri's 20.15 ha of forest (6,834 trees, canopy 0.6) lies inside the draft Western Ghats ESA, in a high-conservation zone, 10.53 km from Bhimashankar sanctuary, and referred it to a sub-committee.", "mr": "भिवपुरीचे 20.15 ha जंगल (6,834 झाडे, घनता 0.6) मसुदा पश्चिम घाट ESA मध्ये, उच्च-संवर्धन क्षेत्रात, भीमाशंकर अभयारण्यापासून 10.53 km वर असल्याचे FAC ने नोंदवले आणि प्रस्ताव उपसमितीकडे पाठवला." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["bhivpuri"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://parivesh.nic.in/publicdocument/MOM_APPROVAL_DOCUMENT/Mom_FC_MOM_AC_354946_2025.pdf", "title": "FAC minutes, 5 Mar 2025 (MoM FC/MOM/AC/354946/2025)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2025-03-05" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-04-16-bhivpuri-stage-1-recommended",
      "date": "2025-04-16",
      "title": { "en": "FAC recommends Stage-I forest clearance for Bhivpuri", "mr": "भिवपुरीसाठी FAC ची Stage-I वन मंजुरीची शिफारस" },
      "summary": { "en": "After its sub-committee's visit, the FAC recommended in-principle approval to divert 20.15 ha of forest for Tata Power's 1,000 MW Bhivpuri PSP.", "mr": "उपसमितीच्या भेटीनंतर FAC ने Tata Power च्या 1,000 MW च्या भिवपुरी PSP साठी 20.15 ha जंगल वळवण्यास तत्त्वतः मान्यतेची शिफारस केली." },
      "category": "clearance", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["bhivpuri"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://parivesh.nic.in/publicdocument/MOM_APPROVAL_DOCUMENT/Mom_FC_MOM_AC_774464_2025.pdf", "title": "FAC minutes, 16 Apr 2025 (MoM FC/MOM/AC/774464/2025)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2025-04-16" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2025-12-02-karjat-fac-stage-1-recommended",
      "date": "2025-12-02",
      "title": { "en": "FAC recommends Karjat forest diversion: 48,557 trees", "mr": "कर्जत वन-वळवणुकीची FAC ची शिफारस: 48,557 झाडे" },
      "summary": { "en": "The FAC recommended Stage-I for 233 ha of forest and 48,557 trees. It noted that 197.77 ha lies inside the proposed Rajmachi Conservation Reserve and the draft Western Ghats ESA, and cleared it anyway because the reserve is not yet notified.", "mr": "FAC ने 233 ha जंगल आणि 48,557 झाडांसाठी Stage-I ची शिफारस केली. 197.77 ha प्रस्तावित राजमाची संवर्धन राखीव क्षेत्रात आणि मसुदा पश्चिम घाट ESA मध्ये असल्याचे तिने नोंदवले, आणि राखीव क्षेत्र अद्याप अधिसूचित नसल्याने तरीही मंजुरी दिली." },
      "category": "felling", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["saidongar-1-karjat"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://parivesh.nic.in/publicdocument/MOM_APPROVAL_DOCUMENT/Mom_FC_MOM_AC_473103_2025.pdf", "title": "FAC minutes, 2 Dec 2025 (MoM FC/MOM/AC/473103/2025)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2025-12-02" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-02-27-bhavali-fac-deferred-again",
      "date": "2026-02-27",
      "title": { "en": "FAC defers Bhavali a second time", "mr": "FAC ने भावली दुसऱ्यांदा पुढे ढकलला" },
      "summary": { "en": "The FAC again deferred the diversion of 243.74 ha of forest (181.45 ha Shahapur, 62.29 ha West Nashik) for JSW's Bhavali PSP, 'for seeking additional information'.", "mr": "JSW च्या भावली PSP साठी 243.74 ha जंगलाची (181.45 ha शहापूर, 62.29 ha पश्चिम नाशिक) वळवणूक FAC ने 'अधिक माहिती मागवण्यासाठी' पुन्हा पुढे ढकलली." },
      "category": "rejection", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["bhavali"],
      "evidence": "documented",
      "refs": [{ "url": "https://parivesh.nic.in/publicdocument/MOM_APPROVAL_DOCUMENT/Mom_FC_MOM_AC_749302_2026.pdf", "title": "FAC minutes, 27 Feb 2026 (MoM FC/MOM/AC/749302/2026)", "outletId": "moefcc-parivesh", "date": "2026-02-27" }],
      "status": "verified", "addedBy": "research", "addedAt": "2026-10-27"
    },
    {
      "id": "evt-2026-07-20-bhivpuri-seci-award",
      "date": "2026-07-20",
      "title": { "en": "Tata Power wins SECI award for 324 MW of Bhivpuri storage", "mr": "भिवपुरीच्या 324 MW साठवणीसाठी Tata Power ला SECI चे कंत्राट" },
      "summary": { "en": "Tata Power received a SECI letter of award for 324 MW / 2,592 MWh (8-hour) from its 1,000 MW Bhivpuri project, under SECI's PSP-I tender for 1.5 GW across India. 40-year build-own-operate contract; tariff not disclosed.", "mr": "देशभरातील 1.5 GW साठीच्या SECI च्या PSP-I निविदेअंतर्गत, Tata Power ला आपल्या 1,000 MW च्या भिवपुरी प्रकल्पातून 324 MW / 2,592 MWh (8 तास) साठी SECI चे कंत्राट-पत्र मिळाले. 40 वर्षांचा build-own-operate करार; दर जाहीर नाही." },
      "category": "tender", "scope": "maharashtra", "projectIds": ["bhivpuri"],
      "evidence": "reported",
      "refs": [{ "url": "https://www.pv-magazine-india.com/2026/07/20/tata-power-secures-seci-award-for-324-mw-pumped-hydro-storage-capacity-in-maharashtra/", "title": "pv magazine India", "outletId": "pv-magazine", "date": "2026-07-20" }],
      "status": "unverified", "addedBy": "sync", "addedAt": "2026-10-28"
    }
  ]
}
